$(a)$ એક પ્રવાહધારિત વર્તુળાકાર લૂપ લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર રહેલી છે. શું એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર એવી રીતે ગોઠવી શકાય કે જેથી લૂપ પોતાની ધરી પર ફરે (એટલે કે,શિરોલંબ ધરીની આસપાસ ફરે)?
$(b)$ એક પ્રવાહધારિત વર્તુળાકાર લૂપ એક સમાન બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી છે. જો લૂપ ફરવા માટે મુક્ત હોય,તો તેની સ્થાયી સંતુલન સ્થિતિ કઈ હશે? દર્શાવો કે આ સ્થિતિમાં,કુલ ક્ષેત્રનું ફ્લક્સ (બાહ્ય ક્ષેત્ર $+$ લૂપ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ ક્ષેત્ર) મહત્તમ હોય છે.
$(c)$ અનિયમિત આકારની પ્રવાહધારિત લૂપ એક બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી છે. જો તાર લવચીક હોય,તો તે શા માટે વર્તુળાકાર આકારમાં બદલાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ના,કારણ કે તેના માટે ટોર્ક $\tau$ શિરોલંબ દિશામાં હોવું જરૂરી છે. સમક્ષિતિજ લૂપનો ક્ષેત્રફળ સદિશ $\vec{A}$ શિરોલંબ દિશામાં હોવાથી,ટોર્ક $\vec{\tau} = I(\vec{A} \times \vec{B})$ કોઈપણ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ માટે હંમેશા લૂપના સમક્ષિતિજ સમતલમાં જ રહેશે. તેથી,તે શિરોલંબ ધરીની આસપાસ ફરી શકતી નથી.
$(b)$ સ્થાયી સંતુલન સ્થિતિ તે છે જ્યાં લૂપનો ક્ષેત્રફળ સદિશ $\vec{A}$ બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ ને સમાંતર હોય. આ સ્થિતિમાં,લૂપ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર બાહ્ય ક્ષેત્રની દિશામાં જ હોય છે,અને બંને લૂપના સમતલને લંબ હોય છે. આ ગોઠવણી લૂપમાંથી પસાર થતા કુલ ચુંબકીય ફ્લક્સને મહત્તમ બનાવે છે.
$(c)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી લવચીક પ્રવાહધારિત લૂપ લઘુત્તમ સ્થિતિ ઉર્જા પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમાંથી પસાર થતા ચુંબકીય ફ્લક્સને મહત્તમ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. નિશ્ચિત પરિમિતિ માટે,વર્તુળાકાર આકાર સૌથી વધુ ક્ષેત્રફળ આવરી લે છે. તેથી,કુલ ફ્લક્સને મહત્તમ કરવા માટે લૂપ તેનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રાખીને વર્તુળાકાર આકાર ધારણ કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી અને $q$ જેટલો ધન વિદ્યુતભાર ધરાવતી એક તકતી (disc) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં $\omega$ કોણીય ઝડપ સાથે નિશ્ચિત અક્ષની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે,જેથી તકતીની અક્ષ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. તકતી પર અક્ષ દ્વારા લાગતું ટોર્ક કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલમાં $i$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. જો આ કોઈલને $B$ જેટલા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે કે જેથી તેનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર રહે,તો કોઈલ પર લાગતા ટોર્કનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

$10 \,cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી અને $100$ આંટાવાળી એક વર્તુળાકાર કોઈલ $0.5 \,A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહન કરે છે. તે $2 \,T$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકેલી છે કે જેથી કોઈલના સમતલને દોરેલો લંબ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. કોઈલને $\theta = 0^{\circ}$ થી $180^{\circ}$ સુધી ફેરવવા માટે કરવું પડતું કાર્ય કેટલું હશે?

$10 \ m$ લંબાઈનો તાર જેમાંથી $1 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તેને વર્તુળાકાર લૂપમાં વાળવામાં આવે છે. જો આ લૂપ પર $2 \pi \times 10^{-4} \ T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર લગાડવામાં આવે,તો તેના પર લાગતું મહત્તમ ટોર્ક કેટલું હશે?

$30$ આંટા અને $8.0\, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક વર્તુળાકાર ગૂંચળું,જેમાં $6.0\, A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તેને $1.0\, T$ ના સમાન સમક્ષિતિજ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં શિરોલંબ લટકાવેલું છે. ક્ષેત્ર રેખાઓ ગૂંચળાના લંબ સાથે $60^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. ગૂંચળાને ફરતું અટકાવવા માટે લગાડવા પડતા પ્રતિ-ટોર્ક (counter torque) નું મૂલ્ય શોધો. ($, Nm$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo