$(a)$ એક નાના ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $140\;cm$ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $5.0\;cm$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
$(b)$ જો આ ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ $3\;km$ દૂર આવેલા $100\;m$ ઊંચા ટાવરને જોવા માટે કરવામાં આવે,તો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા ટાવરના પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ કેટલી હશે?
$(c)$ જો ટાવરનું અંતિમ પ્રતિબિંબ $25\;cm$ પર બનતું હોય,તો તેની ઊંચાઈ કેટલી હશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(C) આપેલ છે: ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{o} = 140\;cm$. આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{e} = 5.0\;cm$.
$(a)$ સામાન્ય ગોઠવણમાં,ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $L = f_{o} + f_{e} = 140 + 5 = 145\;cm$ છે.
$(b)$ ટાવરની ઊંચાઈ,$h_{1} = 100\;m$. ટેલિસ્કોપથી ટાવરનું અંતર,$u = 3\;km = 3000\;m$. ટાવર દ્વારા ટેલિસ્કોપ પર બનતો ખૂણો $\theta = \frac{h_{1}}{u} = \frac{100}{3000} = \frac{1}{30}\;rad$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબ દ્વારા બનતો ખૂણો $\theta = \frac{h_{2}}{f_{o}}$ છે,જ્યાં $h_{2}$ એ પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ છે. તેથી,$\frac{h_{2}}{140} = \frac{1}{30}$,જે આપણને $h_{2} = \frac{140}{30} \approx 4.67\;cm$ આપે છે.
$(c)$ પ્રતિબિંબ $d = 25\;cm$ ના અંતરે રચાય છે. આઈપીસનું મોટવણી $m = 1 + \frac{d}{f_{e}} = 1 + \frac{25}{5} = 6$ છે. અંતિમ પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ $h_{f} = m \times h_{2} = 6 \times 4.67 = 28.02\;cm$ છે.

Explore More

Similar Questions

એસ્ટ્રોનોમિકલ ટેલિસ્કોપમાં મોટું એપર્ચર શા માટે હોય છે?

$(a)$ એક વેધશાળામાં રહેલા વિશાળ વક્રીભૂત ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $15 \; m$ છે. જો $1.0 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈવાળા આઈપીસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો ટેલિસ્કોપનું કોણીય મોટવણી (angular magnification) કેટલું હશે?
$(b)$ જો આ ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ ચંદ્રને જોવા માટે કરવામાં આવે,તો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા ચંદ્રના પ્રતિબિંબનો વ્યાસ કેટલો હશે? ચંદ્રનો વ્યાસ $3.48 \times 10^{6} \; m$ છે અને ચંદ્રની કક્ષાની ત્રિજ્યા $3.8 \times 10^{8} \; m$ છે.

એક ખગોળીય વક્રીભૂત ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, m$ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $2 \, cm$ છે,તો:

સામાન્ય ગોઠવણમાં રહેલા ખગોળીય ટેલિસ્કોપમાં,ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ પર $L$ લંબાઈની એક સીધી કાળી રેખા દોરવામાં આવે છે. આઈપીસ આ રેખાનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ રચે છે. આ પ્રતિબિંબની લંબાઈ $l$ છે. તો ટેલિસ્કોપનું મોટવણી (magnification) કેટલું હશે?

પાર્થિવ ટેલિસ્કોપમાં લેન્સની સંખ્યા કેટલી હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo