આલ્કોહોલ અને ફિનોલની એવી પ્રક્રિયાઓ આપો જેમાં $O-H$ બંધ તૂટીને $-OCOR$ (એસ્ટર) સંયોજનો બને છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) એસ્ટરીકરણ: આલ્કોહોલ અને ફિનોલ સંયોજનોની કાર્બોક્સિલિક એસિડ,ઍસિડ ક્લોરાઈડ અને ઍસિડ એનહાઈડ્રાઈડ સંયોજનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસ્ટર સંયોજનો બનાવવાની પ્રક્રિયાને એસ્ટરીકરણ કહે છે.
$(i)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની ઍસિડ $(R'COOH)$ સાથેની પ્રક્રિયા: આ એક એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયા છે જેમાં $O-H$ બંધ તૂટે છે.
$(ii)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની ઍસિડ એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા: આ પ્રક્રિયામાં આલ્કોહોલ અથવા ફિનોલનો $O-H$ બંધ તૂટીને $-OCOR'$ બને છે. આ પ્રક્રિયા સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે અને તે પ્રતિવર્તી છે.
$(iii)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની ઍસિડ ક્લોરાઈડ $(R'COCl)$ સાથેની પ્રક્રિયા: આ પ્રક્રિયામાં $O-H$ બંધ તૂટીને $-OCOR'$ બને છે. આ પ્રક્રિયા પિરિડીન બેઈઝની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે જેથી ઉત્પન્ન થતા $HCl$ નું તટસ્થીકરણ થાય અને પ્રક્રિયા સંતુલન જમણી બાજુ (નીપજ તરફ) રહે.
$(b)$ ઍસિટિલેશન: ઍસિટિલેશન એ એસ્ટરીકરણનો એક પ્રકાર છે જેમાં $-OH$ સમૂહનું $-COCH_3$ માં રૂપાંતર થાય છે. તેમાં આલ્કોહોલ અને ફિનોલમાં ઍસિટાઈલ $(CH_3CO-)$ સમૂહ દાખલ કરવામાં આવે છે. સેલિસિલિક એસિડના ઍસિટિલેશનથી ઍસ્પિરિન બને છે,જે વેદનાહારક,શોથધ્ન અને તાપશામક ગુણધર્મો ધરાવતી દવા છે.

Explore More

Similar Questions

$CH \equiv CH$ $\xrightarrow{Hg^{2+}/H_2SO_4} B$ $\xrightarrow{CH_3MgX/H_2O} C$ $\xrightarrow{[O]} D$. અંતિમ નીપજ $D$ શું હશે?

Difficult
View Solution

એસ્ટરીકરણમાં,આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાત્મકતા શું છે?

નીપજ $(B)$ શું છે?

Difficult
View Solution

$2-$ફિનાઈલપ્રોપીનનું શ્રેષ્ઠ સંશ્લેષણ કયા પગલાંઓ દ્વારા વર્ણવી શકાય છે?

Difficult
View Solution

આલ્કોહોલના એસિડિક નિર્જલીકરણ (acidic dehydration) ને ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo