$(a)$ હેન્રીના નિયમની મદદથી નીચેની ઘટનાઓ સમજાવો.
$(i)$ બેન્ડ્સ (bends) તરીકે ઓળખાતી પીડાદાયક સ્થિતિ.
$(ii)$ ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ શ્વાસ લેવામાં નબળાઈ અને અગવડતા અનુભવવી.
$(b)$ ઓરડાના તાપમાને રાખેલી સોડા વોટરની બોટલ ખોલતી વખતે શા માટે ફીણ (fizz) થાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુનું આંશિક દબાણ તેની પ્રવાહીમાં દ્રાવ્યતાના સમપ્રમાણમાં હોય છે. જ્યારે સ્કુબા ડાઇવર્સ સપાટી તરફ આવે છે,ત્યારે બાહ્ય દબાણમાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે. દબાણમાં આ ઘટાડાને કારણે રુધિરમાં ઓગળેલા વાયુઓ (મુખ્યત્વે $N_2$) ની દ્રાવ્યતા ઘટે છે,જેના પરિણામે રુધિરમાં નાઈટ્રોજનના પરપોટા બને છે. આ પરપોટા રુધિરકેશિકાઓને અવરોધે છે અને બેન્ડ્સ તરીકે ઓળખાતી પીડાદાયક અને જોખમી તબીબી સ્થિતિ સર્જે છે.
$(ii)$ ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ,ઓક્સિજનનું આંશિક દબાણ જમીનની સપાટી કરતા ઘણું ઓછું હોય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,આ નીચા આંશિક દબાણને કારણે વ્યક્તિના રુધિર અને પેશીઓમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટી જાય છે. રુધિરમાં ઓક્સિજનનું આ ઓછું પ્રમાણ નબળાઈ અને શ્વાસ લેવામાં અગવડતા પેદા કરે છે,જેને એનોક્સિયા (anoxia) કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ જ્યારે સોડા વોટરની બોટલ ખોલવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહીની ઉપર રહેલા $CO_2$ નું આંશિક દબાણ અચાનક ઘટી જાય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,દબાણ ઘટવાથી $CO_2$ ની દ્રાવ્યતા ઘટે છે,જેના કારણે ઓગળેલ $CO_2$ ઝડપથી પરપોટા સ્વરૂપે બહાર આવે છે,જે ફીણ (fizz) ઉત્પન્ન કરે છે.

Explore More

Similar Questions

જો ચાર વાયુઓ $A$,$B$,$C$ અને $D$ ના હેન્રીના અચળાંક $(K_H)$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $1.9 \times 10^1 \ bar$,$6.5 \times 10^{-4} \ bar$,$7.8 \times 10^{-4} \ bar$ અને $6.0 \times 10^3 \ bar$ હોય,તો સમાન આંશિક દબાણે કયા વાયુની દ્રાવ્યતા મહત્તમ હશે?

$0.8 \ atm$ અને $25^{\circ} C$ તાપમાને પાણીમાં વાયુની દ્રાવ્યતાની ગણતરી કરો. [હેન્રીના નિયમનો અચળાંક $6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$ છે]

નીચેનામાંથી વાયુઓની એવી જોડી ઓળખો જે હેન્રીના નિયમનું પાલન કરતી નથી.

$293 \ K$ તાપમાને,પાણીમાં $N_2$ અને $O_2$ માટે હેન્રીના નિયમના અચળાંક અનુક્રમે $76.48 \ kbar$ અને $34.86 \ kbar$ છે. પાણીમાં $N_2$ અને $O_2$ ના મોલ અંશનો ગુણોત્તર કેટલો થશે? ($293 \ K$ તાપમાને $N_2$ અને $O_2$ ના આંશિક દબાણ સમાન છે તેમ ધારો)

$298 \ K$ તાપમાને પાણીમાં $N_2$ વાયુની દ્રાવ્યતા માટે હેન્રીનો નિયમ અચળાંક $1.0 \times 10^5 \ atm$ છે. હવામાં $N_2$ નો મોલ અંશ $0.8$ છે. $298 \ K$ તાપમાને અને $5 \ atm$ દબાણે $10 \ moles$ પાણીમાં ઓગળેલા $N_2$ ના મોલની સંખ્યા કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo