હેલોઆલ્કેન અને હેલોએરીનનાં ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુની ચર્ચા કરો.
(N/A) ઓરડાના તાપમાને: મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$,મિથાઈલ બ્રોમાઈડ $(CH_3Br)$,ઈથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2Cl)$ અને કેટલાંક ક્લોરોફલોરો મિથેન સંયોજનો ઓરડાના તાપમાને વાયુ સ્વરૂપે હોય છે,જ્યારે ઊંચા સભ્યો પ્રવાહી અથવા ઘન સ્વરૂપે હોય છે.
$(b)$ કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ: કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનો સામાન્ય રીતે ધ્રુવીય હોય છે. આલ્કેનનાં હેલોજન વ્યુત્પન્નોમાં $(i)$ વધુ ધ્રુવીયતા અને $(ii)$ ઊંચા આણ્વીય દળના કારણે,જનક હાઈડ્રોકાર્બનની સરખામણીમાં આંતર-આણ્વીય આકર્ષણબળો (દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ અને વાન્ ડર વાલ્સ) પ્રબળ હોય છે. આ કારણથી ક્લોરાઈડ,બ્રોમાઈડ અને આયોડાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ તેઓને સમતુલ્ય આણ્વીયદળ ધરાવતા હાઈડ્રોકાર્બન સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુના કરતાં ઊંચા હોય છે.
$(c)$ ઉત્કલનબિંદુ અને આકર્ષણબળ: અણુઓના વધતા જતા કદ અને ઈલેક્ટ્રોન સંખ્યા વધવાથી આકર્ષણબળ પ્રબળ થતું જાય છે અને પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$(d)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ક્રમ: સમાન આલ્કાઈલ સમૂહ ધરાવતા આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ઘટાડાનો ક્રમ $RI > RBr > RCl > RF$ હોય છે. કારણ કે,જેમ હેલોજન પરમાણુનું દળ અને કદ વધારે હોય,તેમ વાન્ ડર વાલ્સ આકર્ષણબળોની માત્રામાં વધારો થાય છે.
$(b)$ કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ: કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનો સામાન્ય રીતે ધ્રુવીય હોય છે. આલ્કેનનાં હેલોજન વ્યુત્પન્નોમાં $(i)$ વધુ ધ્રુવીયતા અને $(ii)$ ઊંચા આણ્વીય દળના કારણે,જનક હાઈડ્રોકાર્બનની સરખામણીમાં આંતર-આણ્વીય આકર્ષણબળો (દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ અને વાન્ ડર વાલ્સ) પ્રબળ હોય છે. આ કારણથી ક્લોરાઈડ,બ્રોમાઈડ અને આયોડાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ તેઓને સમતુલ્ય આણ્વીયદળ ધરાવતા હાઈડ્રોકાર્બન સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુના કરતાં ઊંચા હોય છે.
$(c)$ ઉત્કલનબિંદુ અને આકર્ષણબળ: અણુઓના વધતા જતા કદ અને ઈલેક્ટ્રોન સંખ્યા વધવાથી આકર્ષણબળ પ્રબળ થતું જાય છે અને પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$(d)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ક્રમ: સમાન આલ્કાઈલ સમૂહ ધરાવતા આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ઘટાડાનો ક્રમ $RI > RBr > RCl > RF$ હોય છે. કારણ કે,જેમ હેલોજન પરમાણુનું દળ અને કદ વધારે હોય,તેમ વાન્ ડર વાલ્સ આકર્ષણબળોની માત્રામાં વધારો થાય છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેની પ્રક્રિયામાં મળતી મુખ્ય નીપજ કઈ છે? $C_2H_5ONa + (CH_3)_3C-Cl \rightarrow$
કયા આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં $SN^2$ પ્રક્રિયા સૌથી વધુ અનુકૂળ છે?
Medium
View Solutionનીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: રૂપાંતરણ $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-Cl \xrightarrow{OH^{-}} CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-OH + Cl^{-}$ ઓછા ધ્રુવીય માધ્યમમાં સારી રીતે થાય છે.
વિધાન $II$: રૂપાંતરણ $(CH_3)_3C-Cl \xrightarrow{OH^{-}} (CH_3)_3C-OH + Cl^{-}$ વધુ ધ્રુવીય માધ્યમમાં સારી રીતે થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.
વિધાન $I$: રૂપાંતરણ $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-Cl \xrightarrow{OH^{-}} CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-OH + Cl^{-}$ ઓછા ધ્રુવીય માધ્યમમાં સારી રીતે થાય છે.
વિધાન $II$: રૂપાંતરણ $(CH_3)_3C-Cl \xrightarrow{OH^{-}} (CH_3)_3C-OH + Cl^{-}$ વધુ ધ્રુવીય માધ્યમમાં સારી રીતે થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.
DifficultJEE MAIN 2025
View Solutionદરેક સેટના સંયોજનોને $S_{N}2$ વિસ્થાપન પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતાના ક્રમમાં ગોઠવો:
$(i)$ $2-Bromo-2-methylbutane$,$1-Bromopentane$,$2-Bromopentane$
$(ii)$ $1-Bromo-3-methylbutane$,$2-Bromo-2-methylbutane$,$2-Bromo-3-methylbutane$
$(iii)$ $1-Bromobutane$,$1-Bromo-2,2-dimethylpropane$,$1-Bromo-2-methylbutane$,$1-Bromo-3-methylbutane$.
$(i)$ $2-Bromo-2-methylbutane$,$1-Bromopentane$,$2-Bromopentane$
$(ii)$ $1-Bromo-3-methylbutane$,$2-Bromo-2-methylbutane$,$2-Bromo-3-methylbutane$
$(iii)$ $1-Bromobutane$,$1-Bromo-2,2-dimethylpropane$,$1-Bromo-2-methylbutane$,$1-Bromo-3-methylbutane$.
Easy
View Solutionનીચેના સંયોજનો માટે $S_N 1$ પ્રતિક્રિયા તરફ પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ઘટતો ક્રમ કયો છે?
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo