$(a)$ નીચેના શબ્દો સમજાવો અને તેમની વચ્ચેનો તફાવત આપો:
$(i)$ પ્રક્રિયક (Reagent) સ્પીસીઝ
$(ii)$ સબસ્ટ્રેટ (Substrate) સ્પીસીઝ
$(b)$ $(i)$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ એટલે શું?
$(ii)$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિના ઉપયોગો શું છે?
$(c)$ કાર્બનિક પ્રક્રિયામાં સબસ્ટ્રેટ અને પ્રક્રિયક વચ્ચે થતી સામાન્ય પ્રક્રિયા દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ પ્રક્રિયક (Reagent): પ્રક્રિયક એવો પદાર્થ છે જે રાસાયણિક પ્રક્રિયા શરૂ કરવા માટે સબસ્ટ્રેટ પર હુમલો કરે છે. તે સામાન્ય રીતે નાનો અણુ હોય છે.
$(ii)$ સબસ્ટ્રેટ (Substrate): સબસ્ટ્રેટ એ કાર્બનિક અણુ છે જેના પર પ્રક્રિયક પ્રક્રિયા કરીને નીપજ બનાવે છે.
તફાવત: સબસ્ટ્રેટ કાર્બનનું માળખું પૂરું પાડે છે,જ્યારે પ્રક્રિયક હુમલો કરનાર જૂથ પૂરું પાડે છે.
$(b)$ $(i)$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ: તે પ્રાથમિક પ્રક્રિયાઓના ક્રમનું તબક્કાવાર વર્ણન છે જેના દ્વારા એકંદર રાસાયણિક ફેરફાર થાય છે.
$(ii)$ ઉપયોગો: તે પ્રક્રિયાનો માર્ગ સમજવામાં,નીપજની આગાહી કરવામાં અને પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$(c)$ સામાન્ય પ્રક્રિયા: $\text{Substrate} + \text{Reagent}$ $\rightarrow \text{Intermediate}$ $\rightarrow \text{Product} + \text{By-product}$

Explore More

Similar Questions

નીચેની સ્પીસીઝ માટે બેઝિક ક્ષમતાનો ઘટતો ક્રમ કયો છે: $\mathop O\limits^\Theta H, \mathop N\limits^\Theta H_2, HC \equiv \mathop C\limits^\Theta, CH_3 - \mathop C\limits^\Theta H_2$?

Difficult
View Solution

નીચેના દરેક જૂથમાં,સૌથી શક્તિશાળી (શ્રેષ્ઠ) ન્યુક્લિયોફાઇલ કયો છે?
$(I)$ $(1)$ $H_3C-O^-$,$(2)$ $CH_3CH_2O^-$,$(3)$ $H_3C-S^-$ in $CH_3OH$
$(II)$ $(1)$ $OH^-$,$(2)$ $H_2O$,$(3)$ $NH_2^-$ in $DMF$
$(III)$ $(1)$ $(CH_3)_2CH-O^-$,$(2)$ $O^-$,$(3)$ $CH_3O^-$ in $DMSO$

નીચેનામાંથી કયું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી (electrophile) છે?

નીચેનામાંથી કયું સૌથી પ્રબળ ન્યુક્લિયોફાઇલ છે?

નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ સ્વભાવે ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી (electrophilic) નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo