$(a)$ અંતઃસ્ત્રાવ (Hormone) ની વ્યાખ્યા આપો. મનુષ્યોમાં અંતઃસ્ત્રાવોના ચાર લક્ષણો લખો.
$(b)$ નીચેની પરિસ્થિતિઓ દ્વારા થતી વિકૃતિઓના નામ આપો:
$(i)$ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ (Growth hormone) નો ઓછો સ્ત્રાવ
$(ii)$ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવનો વધુ પડતો સ્ત્રાવ
$(iii)$ ઇન્સ્યુલિનનો ઓછો સ્ત્રાવ
$(iv)$ આયોડિનની ઉણપ

(A-D) અંતઃસ્ત્રાવ: અંતઃસ્ત્રાવો એ રાસાયણિક સંદેશાવાહકો છે જે સજીવોમાં જૈવિક પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે.
અંતઃસ્ત્રાવોના લક્ષણો:
$1$. તેઓ નલિકાવિહીન ગ્રંથિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,એટલે કે તેમનો સ્ત્રાવ સીધો રુધિરમાં મુક્ત થાય છે.
$2$. તેઓ અલ્પ માત્રામાં મુક્ત થાય છે,એટલે કે ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં.
$3$. તેઓ ચોક્કસ પેશીઓ અથવા અંગો પર કાર્ય કરે છે જેને લક્ષ્ય અંગો કહેવામાં આવે છે.
$4$. તેઓ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરવામાં ધીમા હોય છે.
$5$. તેઓ ઉત્પાદનના સ્થળથી દૂર કાર્ય કરે છે.
$(b)$ $(i)$ વામનતા (Dwarfism)
$(ii)$ અતિ કાયતા (Gigantism)
$(iii)$ ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ)
$(iv)$ ગોઇટર (ગલગંડ)