$(a)$ કોષ (cell) પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહ કેવી રીતે જાળવી રાખે છે તે સમજાવો.
$(b)$ નીચે આપેલા પરિપથમાં,$xTy$ માર્ગનો અવરોધ $2 \, \Omega$ અને $xZy$ માર્ગનો અવરોધ $6 \, \Omega$ છે.
$(i)$ $x$ અને $y$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ શોધો.
$(ii)$ મુખ્ય પરિપથમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ શોધો.
$(iii)$ $xTy$ અને $xZy$ માર્ગમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ ગણો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોષની અંદર થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા તેના ટર્મિનલ્સ વચ્ચે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ઉત્પન્ન કરે છે. આ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહને વહેતો રાખે છે અને જાળવી રાખે છે.
$(b)$ $(i)$ $xTy$ અને $xZy$ માર્ગો $x$ અને $y$ બિંદુઓ વચ્ચે સમાંતર જોડાયેલા છે. સમતુલ્ય અવરોધ $R_e$ નીચે મુજબ છે:
$\frac{1}{R_e} = \frac{1}{2} + \frac{1}{6} = \frac{3+1}{6} = \frac{4}{6} = \frac{2}{3} \, \Omega^{-1}$
$R_e = 1.5 \, \Omega$
$(ii)$ પરિપથનો કુલ અવરોધ એ સમતુલ્ય અવરોધ $R_e$ અને $1.5 \, \Omega$ ના શ્રેણી અવરોધનો સરવાળો છે:
$R_{total} = 1.5 \, \Omega + 1.5 \, \Omega = 3 \, \Omega$
ઓમના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,મુખ્ય વિદ્યુતપ્રવાહ $I = \frac{V}{R_{total}} = \frac{6 \, V}{3 \, \Omega} = 2 \, A$
$(iii)$ $xTy$ અને $xZy$ ના સમાંતર જોડાણ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V_{xy} = I \times R_e = 2 \, A \times 1.5 \, \Omega = 3 \, V$ છે.
$xTy$ $(2 \, \Omega)$ માર્ગમાંથી વહેતો પ્રવાહ: $I_1 = \frac{V_{xy}}{R_1} = \frac{3 \, V}{2 \, \Omega} = 1.5 \, A$
$xZy$ $(6 \, \Omega)$ માર્ગમાંથી વહેતો પ્રવાહ: $I_2 = \frac{V_{xy}}{R_2} = \frac{3 \, V}{6 \, \Omega} = 0.5 \, A$

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુત પરિપથની આકૃતિ દોરો ("ચાલુ" સ્થિતિમાં) જેમાં $2\, V$ ના પાંચ કોષોની બેટરી, $5\, \Omega$ નો અવરોધક, $8\, \Omega$ નો અવરોધક, $12\, \Omega$ નો અવરોધક અને એક પ્લગ કળ શ્રેણીમાં જોડેલા હોય. પરિપથમાં અવરોધકોમાંથી વહેતો વિદ્યુત પ્રવાહ માપવા માટે એક એમીટર અને $12\, \Omega$ ના અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે એક વોલ્ટમીટર જોડેલ છે.
આપેલ વિદ્યુત પરિપથમાં નીચેનાનું અવલોકન ગણો:
$(a)$ એમીટર
$(b)$ વોલ્ટમીટર

Difficult
View Solution

નીચેનાની સમજૂતી આપો.
$(a)$ ઘરગથ્થુ પરિપથોમાં શ્રેણી જોડાણનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવતો નથી?
$(b)$ તારનો અવરોધ તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે કેવી રીતે બદલાય છે?

નીચે આપેલા પરિપથો (આકૃતિ) માં,$12\, V$ ની બેટરી સાથે જોડાયેલા અવરોધ અથવા અવરોધોના સંયોજનમાં ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા કેટલી હશે?

$100\, W$ અને $25\, W$ ના બે વિદ્યુત લેમ્પને $200\, V$ ના સપ્લાય સાથે સમાંતર જોડવામાં આવે છે. પરિપથમાંથી વહેતો કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ ગણો. ($, A$ માં)

$(a)$ શ્રેણીમાં જોડાયેલા ત્રણ અવરોધોના સમતુલ્ય અવરોધ શોધવા માટેનું સૂત્ર તારવો. ઉપરાંત,પરિપથની આકૃતિ દોરો.
$(b)$ નીચે આપેલા પરિપથનો સમતુલ્ય અવરોધ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo