$(a)$ મિશ્રણ અને સંયોજન વચ્ચેનો તફાવત આપો.
$(b)$ તમને રેતી,લોખંડનો ભૂકો,નેપ્થલીન અને સોડિયમ ક્લોરાઈડનું મિશ્રણ આપવામાં આવ્યું છે. આ ઘટકોને મિશ્રણમાંથી અલગ કરવા માટે તમે કઈ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરશો તે વર્ણવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) મિશ્રણ અને સંયોજન વચ્ચેના તફાવત:
મિશ્રણ સંયોજન
$(1)$ તત્વો અથવા સંયોજનો માત્ર એકબીજા સાથે ભળીને મિશ્રણ બનાવે છે. $(1)$ તત્વો રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરીને નવો પદાર્થ બનાવે છે જેને સંયોજન કહેવાય છે.
$(2)$ બંધારણ અનિશ્ચિત હોય છે. $(2)$ બંધારણ નિશ્ચિત હોય છે.
$(3)$ તે તેના ઘટકોના ગુણધર્મો દર્શાવે છે. $(3)$ તે સંયોજનના ગુણધર્મો દર્શાવે છે,તેના ઘટક તત્વોના નહીં.
$(4)$ ઘટકોને ભૌતિક પદ્ધતિઓ દ્વારા સરળતાથી અલગ કરી શકાય છે. $(4)$ ભૌતિક પદ્ધતિઓ દ્વારા અલગ કરી શકાતા નથી.

$(b)$ રેતી,લોખંડનો ભૂકો,નેપ્થલીન અને સોડિયમ ક્લોરાઈડના મિશ્રણને અલગ કરવાની પદ્ધતિ:
$(1)$ મિશ્રણ પર ચુંબક ફેરવો. લોખંડનો ભૂકો ચુંબક તરફ આકર્ષાય છે અને અલગ થઈ જાય છે.
$(2)$ બાકી રહેલા મિશ્રણ (રેતી,નેપ્થલીન અને સોડિયમ ક્લોરાઈડ) ને ગરમ કરો. નેપ્થલીનનું ઉર્ધ્વપાતન (સબલિમેશન) થાય છે (ઘનમાંથી સીધું વાયુમાં રૂપાંતર) અને તેને અલગ એકત્ર કરી શકાય છે.
$(3)$ બાકી રહેલા રેતી અને સોડિયમ ક્લોરાઈડના મિશ્રણમાં પાણી ઉમેરો. સોડિયમ ક્લોરાઈડ પાણીમાં ઓગળી જાય છે,જ્યારે રેતી ઓગળતી નથી.
$(4)$ મિશ્રણને ગાળી લો. રેતી ગળણીમાં અવશેષ તરીકે રહી જાય છે,જ્યારે સોડિયમ ક્લોરાઈડનું દ્રાવણ ગળણ (ફિલ્ટ્રેટ) તરીકે નીચે આવે છે.
$(5)$ અંતે,સોડિયમ ક્લોરાઈડના દ્રાવણનું બાષ્પીભવન કરીને શુદ્ધ સોડિયમ ક્લોરાઈડ મેળવી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

$(a)$ નીચેના મિશ્રણોને અલગ કરવા માટે તમે કઈ અલગીકરણ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરશો તે જણાવો:
$(i)$ કારના એન્જિન ઓઈલમાં રહેલા ધાતુના નાના ટુકડાઓ.
$(ii)$ પાણીમાં નિલંબિત માટીના ઝીણા કણો.
$(iii)$ પાણીમાંથી તેલ.
$(iv)$ પાણીમાં રહેલા સોડિયમ ક્લોરાઈડના દ્રાવણમાંથી સોડિયમ ક્લોરાઈડ.
$(v)$ મીઠામાંથી કપૂર.
$(vi)$ ઘઉંના દાણામાંથી ફોતરાં.
$(b)$ નીચેનાને રાસાયણિક અથવા ભૌતિક ફેરફાર તરીકે વર્ગીકૃત કરો:
$(i)$ પાણી ઉકળીને વરાળ બને છે.
$(ii)$ કાગળનું સળગવું.
$(iii)$ કબાટને કાટ લાગવો.
$(iv)$ કાચા ફળોમાંથી ફ્રૂટ સલાડ બનાવવો.

શુદ્ધ પદાર્થો માટે નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(i)$ શુદ્ધ પદાર્થો માત્ર એક જ પ્રકારના કણો ધરાવે છે.
$(ii)$ શુદ્ધ પદાર્થો સંયોજનો અથવા મિશ્રણો હોઈ શકે છે.
$(iii)$ શુદ્ધ પદાર્થોનું બંધારણ સમગ્ર રીતે સમાન હોય છે.
$(iv)$ શુદ્ધ પદાર્થોને નિકલ સિવાયના તમામ તત્વો દ્વારા દર્શાવી શકાય છે.

$(a)$ સમાંગ અને વિષમાંગ મિશ્રણ વચ્ચેના કોઈપણ ત્રણ તફાવત લખો.
$(b)$ પાણી એક સંયોજન છે,મિશ્રણ નથી તે સાબિત કરવા માટે બે કારણો આપો.

$(a)$ પ્રવાહીમાં ઘન પદાર્થની દ્રાવ્યતા પર તાપમાનની શું અસર થાય છે?
$(b)$ નિલંબિત દ્રાવણમાં દ્રાવ્યના કણોને દ્રાવકના કણોથી અલગ પાડવા શા માટે શક્ય છે?

અભ્યાસ હેઠળના પાણીના નમૂનાનું ઉત્કલનબિંદુ સામાન્ય તાપમાન અને દબાણે $102\,^{\circ}C$ માલૂમ પડ્યું. શું આ પાણી શુદ્ધ છે? શું આ પાણી $0\,^{\circ}C$ તાપમાને થીજી જશે? ટિપ્પણી કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo