$(a)$ ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ જણાવો. એક ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.
$(b)$ બે છોકરીઓ,જેનું વજન દરેકનું $400 \, N$ છે,તે $8 \, m$ ની ઊંચાઈ સુધી દોરડા પર ચઢે છે. છોકરી $A$ ને આ કાર્ય પૂર્ણ કરવા માટે $20 \, s$ લાગે છે જ્યારે છોકરી $B$ ને $50 \, s$ લાગે છે. દરેક છોકરી દ્વારા વપરાયેલ પાવર (શક્તિ) કેટલો છે?
$(c)$ એક ઇલેક્ટ્રિક હીટર $1500 \, W$ નું છે. તે $10 \, h$ માં કેટલી ઉર્જા વાપરે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ: આ નિયમ મુજબ ઉર્જાનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી; તેને માત્ર એક સ્વરૂપમાંથી બીજા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. અલગ કરેલી સિસ્ટમમાં કુલ ઉર્જા અચળ રહે છે.
ઉદાહરણ: કોઈપણ પદાર્થના મુક્ત પતન દરમિયાન,સ્થિતિ ઉર્જા ધીમે ધીમે ગતિ ઉર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે,પરંતુ કુલ યાંત્રિક ઉર્જા અચળ રહે છે.
$(b)$ $(i)$ છોકરી $A$ દ્વારા વપરાયેલ પાવર:
વજન $(mg) = 400 \, N$,ઊંચાઈ $(h) = 8 \, m$,સમય $(t) = 20 \, s$.
પાવર $(P) = \frac{\text{કાર્ય}}{\text{સમય}} = \frac{mgh}{t} = \frac{400 \times 8}{20} = 160 \, W$.
$(ii)$ છોકરી $B$ દ્વારા વપરાયેલ પાવર:
વજન $(mg) = 400 \, N$,ઊંચાઈ $(h) = 8 \, m$,સમય $(t) = 50 \, s$.
પાવર $(P) = \frac{mgh}{t} = \frac{400 \times 8}{50} = 64 \, W$.
$(c)$ પાવર $(P) = 1500 \, W = 1.5 \, kW$,સમય $(t) = 10 \, h$.
વપરાયેલ ઉર્જા $= P \times t = 1.5 \, kW \times 10 \, h = 15 \, kWh$.

Explore More

Similar Questions

$4 \, kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ શરૂઆતમાં સ્થિર છે,તેના પર $16 \, N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે. $10 \, s$ ના અંતે પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી ગતિઊર્જા કેટલી હશે ($, J$ માં)?

$(i)$ જમીન સાથે અમુક ખૂણે ફેંકવામાં આવેલી વસ્તુ વક્ર માર્ગે ગતિ કરે છે અને પાછી જમીન પર પડે છે. વસ્તુના માર્ગના પ્રારંભિક અને અંતિમ બિંદુઓ એક જ સમક્ષિતિજ રેખા પર આવેલા છે. ગુરુત્વાકર્ષણ બળની વિરુદ્ધ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા વસ્તુ પર થયેલું કુલ કાર્ય કેટલું છે? યોગ્ય ગાણિતિક અભિવ્યક્તિ સાથે સમજાવો.
$(ii)$ $20 \, kg$ દળ પર લાગતું એક ચોક્કસ બળ તેનો વેગ $5 \, m s^{-1}$ થી બદલીને $2 \, m s^{-1}$ કરે છે. બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય ગણો.

$(a)$ એક વ્યક્તિ $100 \, N$ નું ઉર્ધ્વ બળ લગાવીને પાણીની ડોલ પકડી રાખે છે. તે પહેલા $5 \, m$ નું સમક્ષિતિજ અંતર કાપે છે અને પછી સીડી દ્વારા $10 \, m$ નું ઉર્ધ્વ અંતર કાપે છે. વ્યક્તિ દ્વારા ડોલ પર કરવામાં આવેલ કુલ કાર્યની ગણતરી કરો.
$(b)$ પદાર્થની ગતિઊર્જા અને વેગમાન વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરો.

Difficult
View Solution

$(a)$ ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ જણાવો.
$(b)$ ઉર્જાના $SI$ એકમ અને ઉર્જાના વ્યાવસાયિક એકમ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરો.
$(c)$ એક રમકડાની કાર પર $7 \, N$ નું બળ લગાડતા તે $5 \, m$ જેટલું સ્થાનાંતર કરે છે. ધારો કે બળ સ્થાનાંતર દરમિયાન પદાર્થ પર સતત લાગે છે,તો આ કિસ્સામાં થયેલું કાર્ય કેટલું હશે?

$10 \, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $50 \, cm$ ની ઊંચાઈ પરથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. તેની નીચેની બાબતો શોધો:
$(a)$ મુક્ત કરતા પહેલા તેની સ્થિતિઊર્જા.
$(b)$ જમીનને સ્પર્શતી વખતે તેની ગતિઊર્જા.
$(c)$ જે વેગથી તે જમીન સાથે અથડાય છે તે વેગ. (આપેલ છે: $g = 10 \, m s^{-2}$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo