એક અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. પરિણામી દ્રાવણનો $\Delta T_b$ $0.052 \ K$ છે. દ્રાવણનું ઠારબિંદુ ($K$ માં) કેટલું હશે?
($K_b$ (પાણી) $= 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$; $K_f$ (પાણી) $= 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$,પાણીનું ઠારબિંદુ $= 273 \ K$)

ઉત્કલન બિંદુ એટલે શું? ઠારણ બિંદુ એટલે શું?

જ્યારે સમાંગ દ્રાવણ મેળવવા માટે દ્રાવ્યના અણુઓ ઉમેરવામાં આવે ત્યારે શુદ્ધ દ્રાવકના ઉત્કલન બિંદુ,ઠારબિંદુ અને બાષ્પ દબાણ જેવા ગુણધર્મો બદલાય છે. આને સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો કહેવામાં આવે છે. સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોના ઉપયોગો રોજિંદા જીવનમાં ખૂબ જ ઉપયોગી છે. તેનું એક ઉદાહરણ ઓટોમોબાઈલના રેડિયેટરમાં એન્ટિ-ફ્રીઝિંગ પ્રવાહી તરીકે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને પાણીના મિશ્રણનો ઉપયોગ છે.
ઇથેનોલ અને પાણીને મિશ્ર કરીને દ્રાવણ $M$ તૈયાર કરવામાં આવે છે. મિશ્રણમાં ઇથેનોલનો મોલ અંશ $0.9$ છે.
આપેલ છે: પાણીનું ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $(K_{f}^{\text{water}}) = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$
ઇથેનોલનો ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $(K_{f}^{\text{ethanol}}) = 2.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$
પાણીનો ઉત્કલન બિંદુ ઉન્નયન અચળાંક $(K_{b}^{\text{water}}) = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$
ઇથેનોલનો ઉત્કલન બિંદુ ઉન્નયન અચળાંક $(K_{b}^{\text{ethanol}}) = 1.2 \ K \ kg \ mol^{-1}$
પાણીનું પ્રમાણિત ઠારબિંદુ $= 273 \ K$
ઇથેનોલનું પ્રમાણિત ઠારબિંદુ $= 155.7 \ K$
પાણીનું પ્રમાણિત ઉત્કલન બિંદુ $= 373 \ K$
ઇથેનોલનું પ્રમાણિત ઉત્કલન બિંદુ $= 351.5 \ K$
શુદ્ધ પાણીનું બાષ્પ દબાણ $= 32.8 \ mm \ Hg$
શુદ્ધ ઇથેનોલનું બાષ્પ દબાણ $= 40 \ mm \ Hg$
પાણીનું આણ્વીય દળ $= 18 \ g \ mol^{-1}$
ઇથેનોલનું આણ્વીય દળ $= 46 \ g \ mol^{-1}$
નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપતી વખતે,દ્રાવણોને આદર્શ મંદ દ્રાવણો અને દ્રાવ્યને અબાષ્પશીલ અને અવિભેદ્ય ગણો.
$1.$ દ્રાવણ $M$ નું ઠારબિંદુ છે
$(A) \ 268.7 \ K \ (B) \ 268.5 \ K$
$(C) \ 234.2 \ K \ (D) \ 150.9 \ K$
$2.$ દ્રાવણ $M$ નું બાષ્પ દબાણ છે
$(A) \ 39.3 \ mm \ Hg \ (B) \ 36.0 \ mm \ Hg$
$(C) \ 29.5 \ mm \ Hg \ (D) \ 28.8 \ mm \ Hg$
$3.$ દ્રાવણ $M$ માં પાણી એવી રીતે ઉમેરવામાં આવે છે કે દ્રાવણમાં પાણીનો મોલ અંશ $0.9$ થાય છે. આ દ્રાવણનું ઉત્કલન બિંદુ છે
$(A) \ 380.4 \ K \ (B) \ 376.2 \ K$
$(C) \ 375.5 \ K \ (D) \ 354.7 \ K$
પ્રશ્ન $1, 2$ અને $3$ ના જવાબ આપો.

નીચેનામાંથી કયા જલીય દ્રાવણો સમાન અભિસરણ દબાણ (osmotic pressure) ઉત્પન્ન કરે છે?

અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેર્યા પછી, પાણીનું ઠારબિંદુ ઘટીને $-0.186^{\circ} C$ થાય છે. જો $K_f = 1.86 \text{ K kg mol}^{-1}$ અને $K_b = 0.521 \text{ K kg mol}^{-1}$ હોય, તો $\Delta T_b$ ની ગણતરી કરો। ($\text{ K}$ માં)

$P$ અને $Q$ જોડાઈને બે સંયોજનો $PQ_2$ અને $PQ_3$ બનાવે છે. જો $1 \ g$ $PQ_2$ ને $51 \ g$ બેન્ઝીનમાં ઓગાળવામાં આવે, તો ઠારબિંદુમાં અવનયન $0.8^{\circ} C$ થાય છે. જો $1 \ g$ $PQ_3$ ને $51 \ g$ બેન્ઝીનમાં ઓગાળવામાં આવે, તો ઠારબિંદુમાં અવનયન $0.625^{\circ} C$ થાય છે. જો બેન્ઝીનનો $K_f = 5.1 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય, તો $P$ અને $Q$ ના પરમાણ્વીય દળ શોધો.