યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં એક સ્લિટની આગળ $\mu = 1.5$ વક્રીભવનાંક અને $t = 2.5 \times 10^{-5} \, m$ જાડાઈ ધરાવતું પારદર્શક માધ્યમ મૂકવામાં આવે છે. વ્યતિકરણ ભાત કેટલા અંતરે ($cm$ માં) ખસશે? બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $d = 0.5 \, mm$ અને પડદા તથા સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $D = 100 \, cm$ છે.

$YDSE$ માં,સ્લિટ્સની સાપેક્ષમાં સમપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવેલ સ્ત્રોતને હવે સ્લિટ્સના સમતલને સમાંતર એવી રીતે ખસેડવામાં આવે છે કે તે ઉપરની સ્લિટની નજીક આવે,જેમ કે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. તો,

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં $\lambda$ તરંગલંબાઇના પ્રકાશ માટે,પડદા પરના વ્યતિકરણ ભાતની ફ્રિન્જ પહોળાઈ $\beta$ છે. જ્યારે $t_1$ અને $t_2$ $(t_1 > t_2)$ જાડાઈની બે પાતળી પારદર્શક કાચની પ્લેટો (વક્રીભવનાંક $\mu$) અનુક્રમે બે કિરણોના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે ફ્રિન્જ ભાત કેટલા અંતરે ખસશે?

$1.45$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પ્લાસ્ટિકની પાતળી ફીલ્મને વ્યતિકરણ પામતા તરંગના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે,તો મધ્યસ્થ શલાકા $5$ શલાકા જેટલા અંતરે ખસે છે. જો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5890 \, \mathring{A}$ હોય,તો ફીલ્મની જાડાઈ શોધો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જો સફેદ પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલ પર આપાત થાય,તો પડદા પરના સફેદ ટપકાનું $O$ થી અંતર કેટલું હશે? [ધારો કે $d << D, \lambda << d$]

$6300 \mathring A$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $1.0 \ mm$ ના અંતરે રહેલી બે સાંકડી સ્લિટ પર પડે છે અને $1.5 \ m$ દૂર રહેલા પડદાને પ્રકાશિત કરે છે. જ્યારે એક સ્લિટને $1.8$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટથી અને બીજી સ્લિટને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટથી ઢાંકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ $6^o$ જેટલું સ્થાનાંતરિત થાય છે. બંને પ્લેટોની જાડાઈ $0.5 \ mm$ સમાન છે. પ્લેટનો વક્રીભવનાંક $\mu$ શોધો: