પ્રકાશ કાચની પ્લેટ $(\mu = 1.5)$ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી વક્રીભવન કોણ $60^\circ$ બને. $6000 \, \mathring A$ તરંગલંબાઈને અનુરૂપ કાળો પટ્ટો જોવા મળે છે. જો કાચની પ્લેટની જાડાઈ $1.2 \times 10^{-3} \, mm$ હોય,તો વ્યતિકરણ પટ્ટાનો ક્રમ શોધો.

બાયપ્રિઝમનો પ્રયોગ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગોઠવેલ છે. જ્યારે બાયપ્રિઝમના ઉપરના અડધા ભાગને અપારદર્શક પદાર્થથી ઢાંકવામાં આવે,ત્યારે:

પ્રકાશ કાચની પ્લેટ $(\mu = 1.5)$ પર $60^o$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. $6000 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈને અનુરૂપ અપ્રકાશિત પટ્ટી (dark fringe) દેખાય છે. જો કાચની પ્લેટની જાડાઈ $1.2 \times 10^{-3} \, mm$ હોય, તો વ્યતિકરણ પટ્ટાનો ક્રમ શોધો.

ફ્રેનલના બાયપ્રિઝમમાં સુસંબદ્ધ ઉદગમો (coherent sources) ...... દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.

વિધાન: જ્યારે લેન્સ અને કાચની પ્લેટ વચ્ચેની જગ્યામાં કાચના વક્રીભવનાંક કરતા વધારે વક્રીભવનાંક ધરાવતું પ્રવાહી ભરવામાં આવે ત્યારે પરાવર્તિત તંત્રમાં ન્યૂટનના વલયો રચાય છે,જેમાં ભાતનું કેન્દ્રિય બિંદુ પ્રકાશિત હોય છે.
કારણ: આનું કારણ એ છે કે આ કિસ્સાઓમાં પરાવર્તન ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં થાય છે અને બે વ્યતિકરણ પામતા કિરણો સમાન પરિસ્થિતિઓમાં પરાવર્તિત થાય છે.

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$\lambda_1 = 5000 \ Å$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને પડદા પર સ્થાયી વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. પ્રયોગની ગોઠવણીમાં ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના,પ્રકાશના સ્ત્રોતને $\lambda_2 = 6400 \ Å$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા સ્ત્રોત દ્વારા બદલવામાં આવે છે. તો શલાકાની પહોળાઈ: