એક તાંબાના તારનો વ્યાસ $0.5\, mm$ અને અવરોધકતા $1.6 \times 10^{-8}\, \Omega \, m$ છે. $10\, \Omega$ અવરોધ મેળવવા માટે આ તારની લંબાઈ કેટલી હશે? જો વ્યાસ બમણો કરવામાં આવે તો અવરોધમાં કેટલો ફેરફાર થશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) $l$ લંબાઈ અને $A$ આડછેદ ધરાવતા તાંબાના તારનો અવરોધ $(R)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$R = \rho \frac{l}{A}$
આપેલ છે:
તાંબાની અવરોધકતા,$\rho = 1.6 \times 10^{-8}\, \Omega \, m$
વ્યાસ,$d = 0.5\, mm = 5 \times 10^{-4}\, m$
અવરોધ,$R = 10\, \Omega$
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ,$A = \pi r^2 = \pi \left(\frac{d}{2}\right)^2 = \pi \left(\frac{5 \times 10^{-4}}{2}\right)^2 = \pi \times 6.25 \times 10^{-8}\, m^2$
લંબાઈ $(l)$ ની ગણતરી:
$l = \frac{R \times A}{\rho} = \frac{10 \times 3.14 \times 6.25 \times 10^{-8}}{1.6 \times 10^{-8}} = \frac{196.25}{1.6} \approx 122.7\, m$
જો વ્યાસ બમણો કરવામાં આવે,તો નવો વ્યાસ $d' = 2d = 1.0\, mm = 10^{-3}\, m$ થાય.
કારણ કે $R \propto \frac{1}{d^2}$,જો વ્યાસ બમણો થાય,તો ક્ષેત્રફળ $A$ ચાર ગણું વધે છે.
તેથી,નવો અવરોધ $R' = \frac{R}{4} = \frac{10}{4} = 2.5\, \Omega$ થશે.

Explore More

Similar Questions

એક નાઈક્રોમ વાયરનો અવરોધ $10\, \Omega$ છે. બીજા નાઈક્રોમ વાયરનો અવરોધ શોધો,જેની લંબાઈ પ્રથમ વાયર કરતા ત્રણ ગણી અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ચાર ગણું છે.

એક તારને તેના કદમાં ફેરફાર કર્યા વગર ફરીથી ખેંચવામાં આવે છે જેથી તેની ત્રિજ્યા અડધી થઈ જાય છે. નવા અવરોધની મૂળ અવરોધ સાથે સરખામણી કરો.

Difficult
View Solution

જ્યારે એક ઉચ્ચ અવરોધ ધરાવતું વોલ્ટમીટર સીધું જ વિદ્યુત બલ્બ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું રીડિંગ $2 \ V$ મળે છે. એક વિદ્યુત કોષ પરિપથમાં $0.4 \ A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ (એમીટર દ્વારા માપવામાં આવેલ) વહેવડાવે છે.
$(a)$ પરિપથ દોરો.
$(b)$ વિદ્યુત બલ્બનો અવરોધ શોધો.
$(c)$ આ ગણતરીઓ કરવા માટે કયા નિયમનો ઉપયોગ થાય છે તે જણાવો. જો $V$ અને $I$ વચ્ચે આલેખ દોરવામાં આવે,તો મળતા આલેખનો પ્રકાર દર્શાવો.

$(a)$ $L$ લંબાઈ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નાઈક્રોમ વાયરનો અવરોધ $10 \, \Omega$ છે. જ્યારે નીચેની પરિસ્થિતિઓ સર્જાય ત્યારે વાયરનો અવરોધ કેવી રીતે બદલાશે?
$(i)$ માત્ર વાયરની લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે તો?
$(ii)$ માત્ર વાયરનો વ્યાસ બમણો કરવામાં આવે તો? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$(b)$ વિદ્યુત હીટિંગ ઉપકરણોના તત્વો શા માટે મિશ્રધાતુઓ (alloys) માંથી બનાવવામાં આવે છે?

ઓહ્મનો નિયમ જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo