$50\,cm$ લંબાઈની ખુલ્લી વાંસળીનો ઉપયોગ કરતો એક સંગીતકાર બીજી હાર્મોનિક ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. એક વ્યક્તિ હોલના બીજા છેડેથી $10\,km/h$ ની ઝડપે સંગીતકાર તરફ દોડે છે. જો તરંગની ઝડપ $330\,m/s$ હોય,તો દોડતી વ્યક્તિ દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિ આશરે...... $Hz$ હશે.

બે ટ્રેન $A$ અને $B$ એક જ સીધા પાટા પર એક જ દિશામાં અનુક્રમે $20 \ m/s$ અને $30 \ m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે,જેમાં $B$ એ $A$ ની આગળ છે. એન્જિન આગળના ભાગમાં છે. ટ્રેન $A$ નું એન્જિન લાંબી સીટી વગાડે છે. ધારો કે સીટીનો અવાજ $f_1=800 \ Hz$ થી $f_2=1120 \ Hz$ સુધીની આવૃત્તિના ઘટકોનો બનેલો છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. આમ આવૃત્તિનો ફેલાવો (મહત્તમ આવૃત્તિ - ન્યૂનતમ આવૃત્તિ) $320 \ Hz$ છે. સ્થિર હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \ m/s$ છે.
$1.$ સીટીના અવાજની ઝડપ કેટલી છે?
$(A)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(B)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(C)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$
$(D)$ બંને ટ્રેનમાં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$
$2.$ ટ્રેન $A$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ સીટીની અવાજની તીવ્રતાનું વિતરણ શ્રેષ્ઠ રીતે કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
$3.$ ટ્રેન $B$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ આવૃત્તિનો ફેલાવો કેટલો છે?
$(A)$ $310 \ Hz$ $(B)$ $330 \ Hz$ $(C)$ $350 \ Hz$ $(D)$ $290 \ Hz$
પ્રશ્ન $1, 2$ અને $3$ ના જવાબ આપો.

એક અવલોકનકાર સાયકલ પર સવાર થઈને $18\,km\,h^{-1}$ ની ઝડપે ટેકરી તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે. તે તેની પાછળ અમુક અંતરે રહેલા સ્ત્રોતમાંથી આવતો અવાજ સીધો અને ટેકરી પરથી પરાવર્તિત થયા પછી એમ બંને રીતે સાંભળે છે. જો સ્ત્રોત દ્વારા ઉત્સર્જિત અવાજની મૂળ આવૃત્તિ $640\,Hz$ હોય અને હવામાં અવાજનો વેગ $320\,m/s$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતા બે અવાજો વચ્ચેની બીટ આવૃત્તિ $...Hz$ હશે.

અચળ આવૃત્તિ $n$ સાથે વ્હિસલ વગાડતી એક ટ્રેન અચળ ઝડપ $v_s$ થી સ્ટેશન તરફ ગતિ કરી રહી છે. ટ્રેન સ્ટેશન પર ઉભેલા સ્થિર અવલોકનકાર પાસેથી પસાર થાય છે. અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી ધ્વનિની આવૃત્તિ $n'$ ને સમય $t$ ના વિધેય તરીકે આલેખવામાં આવે છે. સાચો આલેખ ઓળખો.

$170 \, Hz$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરતો સ્ત્રોત $17 \, ms^{-1}$ ના વેગથી સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે. અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતા અવાજની તરંગલંબાઈમાં થતો આભાસી ફેરફાર કેટલો છે? (હવામાં અવાજની ઝડપ $= 340 \, ms^{-1}$) ..... $m$

એક કાર $v_c$ ઝડપ સાથે ટેકરી તરફ ગતિ કરે છે. તે $f$ આવૃત્તિનો હોર્ન વગાડે છે જે કારની પાછળ $v_o$ ઝડપથી આવતા અવલોકનકાર દ્વારા સાંભળવામાં આવે છે. હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $v$ છે.