એક સ્ક્રૂ ગેજની વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $50$ વિભાગો છે. ઉપયોગ કરતા પહેલા,વર્તુળાકાર સ્કેલ પિચ સ્કેલના નિશાનથી $4$ વિભાગ આગળ છે. વર્તુળાકાર સ્કેલના એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણ પર,પિચ સ્કેલ પર $0.5\, mm$ નું સ્થાનાંતર જોવા મળે છે. શૂન્ય ત્રુટિનો પ્રકાર અને સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) અનુક્રમે છે:

  • A
    ઋણ,$2\, \mu m$
  • B
    ધન,$10\, \mu m$
  • C
    ધન,$0.1\, \mu m$
  • D
    ધન,$0.1\, mm$

Explore More

Similar Questions

જો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપના $50$ વર્નિયર વિભાગો એ મુખ્ય સ્કેલના $49$ વિભાગો બરાબર હોય અને મુખ્ય સ્કેલનું એક સૌથી નાનું રીડિંગ $0.5 \,mm$ હોય, તો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનો વર્નિયર અચળાંક કેટલો થાય?

જ્યારે વર્નિયર કેલિપર્સના બંને જડબા એકબીજાને સ્પર્શે છે, ત્યારે વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય નિશાન મુખ્ય સ્કેલના શૂન્ય નિશાનની જમણી બાજુએ છે અને વર્નિયર સ્કેલનું $4^{\text{th}}$ નિશાન મુખ્ય સ્કેલના કોઈ નિશાન સાથે બંધ બેસે છે. નળાકારની લંબાઈ માપતી વખતે, અવલોકનકાર મુખ્ય સ્કેલ પર $15$ વિભાગો જુએ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $5^{\text{th}}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બંધ બેસે છે. નળાકારની માપેલ લંબાઈ . . . . . . $mm$ છે. (વર્નિયર કેલિપરનું લઘુત્તમ માપ $= 0.1 \ mm$)

આકૃતિ $1$ માપન પહેલાં મુખ્ય સ્કેલ અને વર્નિયર સ્કેલની ગોઠવણી દર્શાવે છે. આકૃતિ $2$ નળીના વ્યાસ $D$ ના માપનને અનુરૂપ ગોઠવણી દર્શાવે છે. $D$ નું માપેલું મૂલ્ય કેટલું છે ($cm$ માં)?

$0.5 \text{ mm}$ વ્યાસ અને $2 \times 10^{11} \text{ N m}^{-2}$ યંગ મોડ્યુલસ ધરાવતો એક સ્ટીલનો તાર $M$ દળનો ભાર વહન કરે છે. ભાર સાથે તારની લંબાઈ $1.0 \text{ m}$ છે. આ તારના છેડે $10$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર સ્કેલ જોડાયેલું છે. સ્ટીલના તારની બાજુમાં એક સંદર્ભ તાર છે,જેના પર $1.0 \text{ mm}$ ની લઘુત્તમ માપશક્તિ (least count) ધરાવતું મુખ્ય સ્કેલ જોડાયેલું છે. વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગોને અનુરૂપ છે. શરૂઆતમાં,વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના શૂન્ય સાથે સંપાત થાય છે. જો સ્ટીલના તાર પરનો ભાર $1.2 \text{ kg}$ જેટલો વધારવામાં આવે,તો મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે સંપાત થતો વર્નિયર સ્કેલનો વિભાગ કયો હશે? ($g = 10 \text{ m s}^{-2}$ અને $\pi = 3.2$ લો.)

એક સ્ક્રૂ ગેજનો પિચ $0.5 \ mm$ છે અને તેના વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $100$ કાપા છે. જ્યારે તેના જડબાં વચ્ચે કંઈપણ મૂકવામાં ન આવે ત્યારે સાધન વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $+2$ કાપા દર્શાવે છે. તારનો વ્યાસ માપતી વખતે,મુખ્ય સ્કેલ પર $8$ કાપા છે અને વર્તુળાકાર સ્કેલનો $83$ મો કાપો સંદર્ભ રેખા સાથે સંપાત થાય છે. તો તારનો વ્યાસ કેટલો હશે ($mm$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo