એક નાની ટેલિસ્કોપમાં $140 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈનો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને $5.0 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈનો આઈપીસ છે. જ્યારે દૂરની વસ્તુઓ જોવામાં આવે ત્યારે ટેલિસ્કોપની મોટવણી કેટલી હશે,જ્યારે
$(a)$ ટેલિસ્કોપ સામાન્ય ગોઠવણમાં હોય (એટલે કે,જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે હોય)?
$(b)$ અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે $(25 \; cm)$ રચાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{o} = 140 \; cm$
આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{e} = 5.0 \; cm$
સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર,$d = 25 \; cm$
$(a)$ જ્યારે ટેલિસ્કોપ સામાન્ય ગોઠવણમાં હોય,ત્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે હોય છે. મોટવણી $m$ નીચે મુજબ મળે છે:
$m = -\frac{f_{o}}{f_{e}}$
$m = -\frac{140}{5} = -28$
મોટવણીનું મૂલ્ય $28$ છે.
$(b)$ જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતર $d$ પર રચાય છે,ત્યારે મોટવણી $m$ નીચે મુજબ મળે છે:
$m = -\frac{f_{o}}{f_{e}} \left( 1 + \frac{f_{e}}{d} \right)$
$m = -\frac{140}{5} \left( 1 + \frac{5}{25} \right)$
$m = -28 \times (1 + 0.2)$
$m = -28 \times 1.2 = -33.6$
મોટવણીનું મૂલ્ય $33.6$ છે.

Explore More

Similar Questions

જો ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $10 \ cm$ અને $10 \ mm$ હોય અને ટ્યુબની લંબાઈ $11 \ cm$ હોય,તો ટેલિસ્કોપનું કોણીય મોટવણી (angular magnification) કેટલું હશે?

એક ખગોળીય ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સ છે. જ્યારે ટેલિસ્કોપને અનંત અંતરે ગોઠવવામાં આવે છે, ત્યારે બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર $16 \,cm$ છે. જો હવે લેન્સ વચ્ચેની જગ્યા પાણીથી ભરી દેવામાં આવે અને ટેલિસ્કોપને ફરીથી અનંત અંતરે ગોઠવવામાં આવે, તો લેન્સ વચ્ચેનું વર્તમાન અંતર કેટલું હશે ($\,cm$ માં)?

દસ ગણું કોણીય મોટવણી ધરાવતા ખગોળીય ટેલિસ્કોપની લંબાઈ $44\, cm$ છે. ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ .......$cm$ છે.

એક કેસેગ્રેન ટેલિસ્કોપમાં $25 \ cm$ અને $16 \ cm$ વક્રતા ત્રિજ્યા ધરાવતા બે અરીસાઓનો ઉપયોગ થાય છે, જે $2.5 \ cm$ ના અંતરે અલગ રાખવામાં આવ્યા છે. અનંત અંતરે રહેલી વસ્તુના અંતિમ પ્રતિબિંબનું સ્થાન શોધો.

એક દૂરના ગરમ હવાના ફુગ્ગા દ્વારા ખગોળીય ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ પર $0.25^o$ નો ખૂણો બને છે. જ્યારે આરામદાયક આંખ વડે જોવામાં આવે ત્યારે પ્રતિબિંબ આઈપીસ પર $1.5^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ $35 \ cm$ લાંબી નળીમાં છે. આઈપીસ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $cm$ માં શોધો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo