$2\; kg$ દળનો એક લાકડાનો બ્લોક નરમ આડા ભોંયતળિયા પર સ્થિર છે. જ્યારે $25\; kg$ દળનો લોખંડનો નળાકાર બ્લોક પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે ભોંયતળિયું સતત નીચે દબાય છે અને બ્લોક તથા નળાકાર બંને સાથે મળીને $0.1\; m/s^2$ ના પ્રવેગથી નીચે જાય છે. $(a)$ ભોંયતળિયું દબાય તે પહેલાં અને $(b)$ ભોંયતળિયું દબાયા પછી,બ્લોક દ્વારા ભોંયતળિયા પર લાગતું બળ (ક્રિયાબળ) કેટલું હશે? $g = 10\; m/s^2$ લો. આ સમસ્યામાં ક્રિયા-પ્રતિક્રિયાની જોડીઓ ઓળખો.

(N/A) બ્લોક ભોંયતળિયા પર સ્થિર છે. તેની ફ્રી-બોડી ડાયાગ્રામમાં બ્લોક પર બે બળો લાગે છે: પૃથ્વી દ્વારા લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ જે $2 \times 10 = 20\; N$ છે,અને ભોંયતળિયા દ્વારા બ્લોક પર લાગતું લંબબળ $R$. ન્યૂટનના પ્રથમ નિયમ મુજબ,બ્લોક પરનું પરિણામી બળ શૂન્ય હોવું જોઈએ,એટલે કે $R = 20\; N$. ત્રીજા નિયમનો ઉપયોગ કરતા,બ્લોકની ક્રિયા (એટલે કે બ્લોક દ્વારા ભોંયતળિયા પર લાગતું બળ) $20\; N$ છે અને તે શિરોલંબ નીચેની તરફ લાગે છે.
$(b)$ તંત્ર (બ્લોક $+$ નળાકાર) $0.1\; m/s^2$ ના પ્રવેગથી નીચેની તરફ ગતિ કરે છે. તંત્રની ફ્રી-બોડી ડાયાગ્રામમાં બે બળો લાગે છે: પૃથ્વી દ્વારા લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $(27\; kg \times 10\; m/s^2 = 270\; N)$ અને ભોંયતળિયા દ્વારા લાગતું લંબબળ $R'$. નોંધો કે તંત્રની ફ્રી-બોડી ડાયાગ્રામમાં બ્લોક અને નળાકાર વચ્ચેના આંતરિક બળો દર્શાવવામાં આવતા નથી. તંત્ર માટે ન્યૂટનનો બીજો નિયમ લાગુ પાડતા:
$270 - R' = 27 \times 0.1\; N$
$R' = 270 - 2.7 = 267.3\; N$
ત્રીજા નિયમ મુજબ,તંત્ર દ્વારા ભોંયતળિયા પર લાગતું ક્રિયાબળ $267.3\; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
ક્રિયા-પ્રતિક્રિયાની જોડીઓ:
$(a)$ માટે: $(i)$ પૃથ્વી દ્વારા બ્લોક પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $(20\; N)$ (ક્રિયા); બ્લોક દ્વારા પૃથ્વી પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ (પ્રતિક્રિયા) જે $20\; N$ છે અને ઉપરની તરફ લાગે છે. $(ii)$ બ્લોક દ્વારા ભોંયતળિયા પર લાગતું બળ (ક્રિયા); ભોંયતળિયા દ્વારા બ્લોક પર લાગતું બળ (પ્રતિક્રિયા).
$(b)$ માટે: $(i)$ પૃથ્વી દ્વારા તંત્ર પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $(270\; N)$ (ક્રિયા); તંત્ર દ્વારા પૃથ્વી પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ (પ્રતિક્રિયા) જે $270\; N$ છે અને ઉપરની તરફ લાગે છે. $(ii)$ તંત્ર દ્વારા ભોંયતળિયા પર લાગતું બળ (ક્રિયા); ભોંયતળિયા દ્વારા તંત્ર પર લાગતું બળ (પ્રતિક્રિયા). આ ઉપરાંત,$(b)$ માટે,નળાકાર દ્વારા બ્લોક પર લાગતું બળ અને બ્લોક દ્વારા નળાકાર પર લાગતું બળ પણ ક્રિયા-પ્રતિક્રિયાની જોડી બનાવે છે.