નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંકની વ્યાખ્યા આપો. માધ્યમ $A$ અને માધ્યમ $B$ ના નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $n_{a}$ અને $n_{b}$ છે. માધ્યમ $A$ ની સાપેક્ષે માધ્યમ $B$ નો વક્રીભવનાંક શું થાય? માધ્યમની પ્રકાશીય ઘનતામાં ફેરફાર થવાથી પ્રકાશનો વેગ કેવી રીતે બદલાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોઈ માધ્યમનો નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક એટલે શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશનો વેગ અને તે માધ્યમમાં પ્રકાશના વેગનો ગુણોત્તર. જો $c$ એ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશનો વેગ હોય અને $v$ એ માધ્યમમાં પ્રકાશનો વેગ હોય,તો $n = c / v$.
જો $n_{a}$ અને $n_{b}$ એ અનુક્રમે માધ્યમ $A$ અને $B$ ના નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક હોય,તો $n_{a} = c / v_{a}$ અને $n_{b} = c / v_{b}$ થાય.
માધ્યમ $A$ ની સાપેક્ષે માધ્યમ $B$ નો વક્રીભવનાંક $(_{a}n_{b})$ નીચે મુજબ મળે:
$_{a}n_{b} = \frac{\text{માધ્યમ } A \text{ માં પ્રકાશનો વેગ}}{\text{માધ્યમ } B \text{ માં પ્રકાશનો વેગ}} = \frac{v_{a}}{v_{b}} = \frac{c/n_{a}}{c/n_{b}} = \frac{n_{b}}{n_{a}}$.
પ્રકાશના વેગ વિશે: પ્રકાશનો વેગ માધ્યમની પ્રકાશીય ઘનતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. જેમ માધ્યમની પ્રકાશીય ઘનતા વધે છે,તેમ તે માધ્યમમાં પ્રકાશનો વેગ ઘટે છે અને તેનાથી ઉલટું.

Explore More

Similar Questions

$18 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાથી $9 \, cm$ ના અંતરે મૂકેલી $3 \, cm$ ઊંચાઈની વસ્તુના પ્રતિબિંબનું સ્થાન,પ્રકાર અને કદ શોધો.

જો બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા બનતું પ્રતિબિંબ વસ્તુના કદ જેટલું જ હોય,તો લેન્સની સાપેક્ષમાં પ્રતિબિંબનું સ્થાન અને પ્રકાર શું હશે?

અંતર્ગોળ અરીસાની સામે વસ્તુને ક્યાં મૂકવાથી તેનું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક,ઊલટું અને મોટું મળે?

$(a)$ અંતર્ગોળ અરીસા અને બહિર્ગોળ અરીસાનો એક-એક ઉપયોગ લખો.
$(b)$ નીચેના કિસ્સાઓ માટે કિરણ આકૃતિઓ દોરો જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ:
$(i)$ અંતર્ગોળ અરીસાના વક્રતાકેન્દ્રમાંથી પસાર થઈને તેના પર આપાત થાય છે.
$(ii)$ મુખ્ય અક્ષને સમાંતર રહીને બહિર્ગોળ અરીસા પર આપાત થાય છે.
$(iii)$ બહિર્ગોળ અરીસાના ધ્રુવ પર આપાત થાય છે.
$(iv)$ અંતર્ગોળ અરીસાના મુખ્ય કેન્દ્રમાંથી પસાર થઈને તેના પર આપાત થાય છે.

વક્રીભવનનો સ્નેલનો નિયમ જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo