વિદ્યુત સ્થિતિમાનની વ્યાખ્યા આપો અને સમજાવો. તેનો $SI$ એકમ લખો અને તેના અન્ય એકમો જણાવો.

(N/A) વિદ્યુતક્ષેત્રમાં કોઈ એકમ ધન વિદ્યુતભારને અનંત અંતરેથી આપેલા બિંદુ સુધી લાવવા માટે બાહ્ય બળ દ્વારા કરવા પડતા કાર્યને તે બિંદુએ વિદ્યુત સ્થિતિમાન કહેવામાં આવે છે. તેને $V$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
ધારો કે ઉગમબિંદુ $O$ પર એક સ્ત્રોત વિદ્યુતભાર $Q$ છે. $P$ એ $O$ થી અમુક અંતરે આવેલું બિંદુ છે અને $R$ એ અનંત અંતરે આવેલું બિંદુ છે.
એકમ ધન વિદ્યુતભારને અનંત અંતરેથી બિંદુ $P$ સુધી લાવવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય એ તે વિદ્યુતભારની સ્થિતિઊર્જા છે.
જો $U_P$ એ બિંદુ $P$ પરની સ્થિતિઊર્જા હોય અને $U_R$ એ બિંદુ $R$ પરની સ્થિતિઊર્જા હોય,તો આ બિંદુઓ વચ્ચેનો વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત $\frac{U_P - U_R}{q}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આમ,$V_P - V_R = \frac{U_P - U_R}{q}$,જ્યાં $V_P$ અને $V_R$ એ અનુક્રમે બિંદુ $P$ અને $R$ પરના સ્થિતિમાન છે.
વિદ્યુત સ્થિતિમાનનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય ભૌતિક રીતે મહત્વનું નથી,માત્ર સ્થિતિમાનનો તફાવત જ મહત્વનો છે. પરંપરા મુજબ,આપણે અનંત અંતરે સ્થિતિમાન શૂન્ય લઈએ છીએ $(V_R = 0)$.
તેથી,$V_P = \frac{U_P}{q}$.
વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો $SI$ એકમ વોલ્ટ $(V)$ છે,જ્યાં $1 \ V = 1 \ J/C$. અન્ય એકમોમાં $CGS$ પદ્ધતિમાં સ્ટેટવોલ્ટ $(statV)$ નો સમાવેશ થાય છે,જ્યાં $1 \ V = \frac{1}{300} \ statV$.