આસૃતિ (Osmosis) ની વ્યાખ્યા આપો. આસૃતિ ઉપયોગી હોય તેવા થોડા ઉદાહરણો આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આસૃતિ એટલે પાણીના અણુઓનું પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ પટલ (જેમ કે કોષરસસ્તર) દ્વારા વધુ પાણીના ક્ષમતાવાળા વિસ્તારમાંથી ઓછા પાણીના ક્ષમતાવાળા વિસ્તાર તરફ થતું સ્વયંભૂ વહન. આ એક નિષ્ક્રિય પ્રક્રિયા છે,એટલે કે તેમાં કોષીય ઉર્જાનો વપરાશ થતો નથી.
આસૃતિ ઉપયોગી હોય તેવા ઉદાહરણો:
$(i)$ $Amoeba$ અને $Paramecium$ જેવા મીઠા પાણીના સજીવો આસૃતિ દ્વારા તેમના શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જાળવી રાખે છે.
$(ii)$ વનસ્પતિ કોષોમાં પાણીનું વહન મુખ્યત્વે આસૃતિને કારણે થાય છે.
$(iii)$ મૂળના રોમ દ્વારા જમીનમાંથી પાણીનું શોષણ આસૃતિ દ્વારા થાય છે.
$(iv)$ તે રક્ષક કોષોના આસુનદાબ (turgor pressure) ને નિયંત્રિત કરીને વાયુરંધ્ર (stomata) ખુલવા અને બંધ થવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$(v)$ તે 'લજામણી' ($Mimosa$ $pudica$) ના છોડમાં થતી સ્પર્શાનુવર્તી હલનચલન (seismonastic movements) માટે જવાબદાર છે.
$(vi)$ આ પ્રક્રિયા વનસ્પતિના કોષો,પેશીઓ અને નરમ અંગો જેવા કે પાંદડાં,કુમળા પ્રરોહ અને ફૂલોને આસુનતા (turgidity) અને આકાર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$(i)$ કોષને જીવનનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ શા માટે કહેવામાં આવે છે?
$(ii)$ કોષરસસ્તરને પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ પટલ શા માટે કહેવામાં આવે છે?
$(iii)$ કોષરસસ્તર દ્વારા પાણીના વહનનો નિર્ણય કરતું પરિબળ જણાવો.

બેક્ટેરિયલ કોષ ડુંગળીના કોષથી કેવી રીતે અલગ છે?

અમીબા તેની ખોરાક મેળવવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

$1 \, \mu m$ એટલે:

નીચેનામાંથી કોને સ્ફટિક સ્વરૂપમાં ફેરવી શકાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo