કોમન આયન ઇફેક્ટ (Common ion effect) ની વ્યાખ્યા આપો અને ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

(N/A) વ્યાખ્યા: કોમન આયન ઇફેક્ટ એટલે કે સમાન આયન અસરને એવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે કે જ્યારે કોઈ પદાર્થ ઉમેરવામાં આવે જે વિયોજન સંતુલનમાં પહેલેથી જ હાજર હોય તેવા આયનીય ઘટકોમાં વધારો કરે,ત્યારે સંતુલન સ્થાનાંતરિત થાય છે. આ ઘટના $Le \ Chatelier$ ના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
ઉદાહરણ: એસિટિક એસિડ $(CH_{3}COOH)$ નું વિયોજન સંતુલન ધ્યાનમાં લો:
$CH_{3}COOH_{(aq)} \rightleftharpoons H_{(aq)}^{+} + CH_{3}COO_{(aq)}^{-}$
આયનીકરણ અચળાંક $K_{a} = \frac{[H^{+}][CH_{3}COO^{-}]}{[CH_{3}COOH]}$ છે.
જો આ દ્રાવણમાં સોડિયમ એસિટેટ $(CH_{3}COONa)$ ઉમેરવામાં આવે,તો તે એસિટેટ આયનો $(CH_{3}COO^{-})$ ની સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે. $Le \ Chatelier$ ના સિદ્ધાંત મુજબ,નીપજની સાંદ્રતા વધવાથી સંતુલન ડાબી બાજુ (પ્રક્રિયકો તરફ) ખસે છે.
પરિણામે,$H^{+}$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટે છે અને એસિટિક એસિડનું વિયોજન ઘટે છે. આને કોમન આયન ઇફેક્ટ કહેવાય છે.