વર્ણન કરો: $CO_{2}$ નું વહન.

(N/A) $CO_{2}$ નું વહન હિમોગ્લોબિન દ્વારા કાર્બામિનો-હિમોગ્લોબિન સ્વરૂપે (આશરે $20-25$ ટકા) થાય છે.
આ જોડાણ $CO_{2}$ ના આંશિક દબાણ સાથે સંબંધિત છે.
$pO_{2}$ એ એક મુખ્ય પરિબળ છે જે આ જોડાણને અસર કરી શકે છે.
જ્યારે પેશીઓમાં $pCO_{2}$ ઊંચું અને $pO_{2}$ નીચું હોય ત્યારે કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું વધુ જોડાણ થાય છે, જ્યારે વાયુકોષ્ઠોમાં $pCO_{2}$ નીચું અને $pO_{2}$ ઊંચું હોય ત્યારે કાર્બામિનો-હિમોગ્લોબિનમાંથી $CO_{2}$ મુક્ત થાય છે.
$RBCs$ માં કાર્બોનિક એનહાઇડ્રેઝ ઉત્સેચક ખૂબ ઊંચી સાંદ્રતામાં હોય છે અને તેની અલ્પ માત્રા રુધિરરસમાં પણ હાજર હોય છે.
આ ઉત્સેચક નીચેની પ્રક્રિયાને બંને દિશામાં સરળ બનાવે છે:
$CO_{2} + H_{2}O \rightleftharpoons[\text{Carbonic anhydrase}]{\text{Carbonic anhydrase}} H_{2}CO_{3} \rightleftharpoons[\text{Carbonic anhydrase}]{\text{Carbonic anhydrase}} HCO_{3}^{-} + H^{+}$
પેશીના સ્થાને જ્યાં ચયાપચયને કારણે $CO_{2}$ નું આંશિક દબાણ ઊંચું હોય છે, ત્યાં $CO_{2}$ રુધિરમાં પ્રસરણ પામે છે અને $HCO_{3}^{-}$ તથા $H^{+}$ બનાવે છે.
વાયુકોષ્ઠના સ્થાને જ્યાં $pCO_{2}$ નીચું હોય છે, ત્યાં પ્રક્રિયા વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધે છે, જેના પરિણામે $CO_{2}$ અને $H_{2}O$ બને છે.
આમ, પેશીના સ્તરે બાયકાર્બોનેટ તરીકે જકડાયેલ અને વાયુકોષ્ઠો સુધી વહન પામેલ $CO_{2}$ મુક્ત થાય છે.