વંધ્યીકરણ (Sterilization) પદ્ધતિનું આકૃતિ સાથે વર્ણન કરો.

(N/A) શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓને વંધ્યીકરણ (Sterilization) પણ કહેવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિઓ સામાન્ય રીતે પુરુષ અથવા સ્ત્રી સાથીને ગર્ભધારણને રોકવા માટે અંતિમ પદ્ધતિ તરીકે સૂચવવામાં આવે છે.
શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા જનનકોષોના વહનને અવરોધવામાં આવે છે અને તેનાથી ગર્ભધારણ અટકે છે.
$(a)$ પુરુષ નસબંધી (Vasectomy): પુરુષોમાં કરવામાં આવતી વંધ્યીકરણની પ્રક્રિયાને પુરુષ નસબંધી કહે છે. આ પ્રક્રિયામાં,શુક્રવાહિનીનો એક નાનો ભાગ દૂર કરવામાં આવે છે અથવા અંડકોષની કોથળી પર નાનો ચીરો મૂકીને તેને બાંધી દેવામાં આવે છે.
$(b)$ સ્ત્રી નસબંધી (Tubectomy): સ્ત્રી નસબંધીમાં,અંડવાહિનીનો એક નાનો ભાગ દૂર કરવામાં આવે છે અથવા પેટમાં કે યોનિમાર્ગ દ્વારા નાનો ચીરો મૂકીને તેને બાંધી દેવામાં આવે છે.
આ તકનીકો અત્યંત અસરકારક છે,પરંતુ તેની પુનઃસ્થાપના (reversibility) ખૂબ જ નબળી છે.