નીચેના વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો અને દરેકના ઉદાહરણો આપો:
$(a)$ જન્મજાત (Innate) અને ઉપાર્જિત (Acquired) પ્રતિકારકતા
$(b)$ સક્રિય (Active) અને નિષ્ક્રિય (Passive) પ્રતિકારકતા
$(a)$ જન્મજાત (Innate) અને ઉપાર્જિત (Acquired) પ્રતિકારકતા
$(b)$ સક્રિય (Active) અને નિષ્ક્રિય (Passive) પ્રતિકારકતા
(N/A) જન્મજાત અને ઉપાર્જિત પ્રતિકારકતા વચ્ચેનો તફાવત:
$(b)$ સક્રિય અને નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા વચ્ચેનો તફાવત:
| જન્મજાત પ્રતિકારકતા | ઉપાર્જિત પ્રતિકારકતા |
| $(1)$ તે જન્મથી જ હાજર હોય છે. | $(1)$ તે જન્મ પછી રોગકારકોના સંપર્કમાં આવવાથી વિકસે છે. |
| $(2)$ તે બિન-વિશિષ્ટ સંરક્ષણ અવરોધો પૂરા પાડે છે. | $(2)$ તેમાં વિશિષ્ટ $T$-કોષો,$B$-કોષો અને એન્ટિબોડીઝનો સમાવેશ થાય છે. |
| $(3)$ ઉદાહરણ: ત્વચા,શ્લેષ્મ પટલ,તાવ. | $(3)$ ઉદાહરણ: રસીકરણ,રોગમાંથી સાજા થયા પછીની પ્રતિકારકતા. |
$(b)$ સક્રિય અને નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા વચ્ચેનો તફાવત:
| સક્રિય પ્રતિકારકતા | નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા |
| $(1)$ યજમાન એન્ટિજેન્સના પ્રતિભાવમાં એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે. | $(1)$ તૈયાર એન્ટિબોડીઝ સીધા દાખલ કરવામાં આવે છે. |
| $(2)$ તે ધીમી છે પણ લાંબા સમય સુધી ટકે છે. | $(2)$ તે ઝડપી છે પણ કામચલાઉ છે. |
| $(3)$ ઉદાહરણ: કુદરતી ચેપ અથવા રસીકરણ. | $(3)$ ઉદાહરણ: કોલોસ્ટ્રમ $(IgA)$,એન્ટિ-ટેટનસ સીરમ। |
Explore More
Similar Questions
વિધાન $A$ : જન્મજાત પ્રતિકારકતામાં વિવિધ અંતરાયો આવેલા છે. કારણ $R$ : જન્મજાત પ્રતિકારકતાની ઉત્તેજના માટે રોગકારકનો સંપર્ક જરૂરી છે. વિધાન $A$ અને કારણ $R$ માટે કયો વિકલ્પ સાચો છે?
Easy
View Solutionપ્રતિકારકતા પ્રતિચારને ઉત્તેજતા અણુને શું કહે છે?
Easy
View Solutionનિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા (Passive immunity) બાબતે અસંગત વિધાન પસંદ કરો.
Medium
View Solutionઍન્ટિબૉડી તરીકે કયા ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે?
Easy
View Solution$B$-કોષોના ક્લોનલ સિલેક્શન (clonal selection) દરમિયાન કયા પ્રકારના કોષોનું નિર્માણ થાય છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo