આનુવંશિકતાના ક્ષેત્રમાં મોર્ગન અને સ્ટર્ટેવેન્ટના યોગદાનની વિગતવાર ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આનુવંશિકતાના રંગસૂત્રીય વાદની પ્રાયોગિક ચકાસણી થોમસ હન્ટ મોર્ગન (પ્રાયોગિક આનુવંશિકતાના પિતા) અને તેમના સહકર્મીઓ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આનાથી શોધ થઈ કે ભિન્નતાનું મુખ્ય કારણ લિંગી પ્રજનન છે.
મોર્ગને નાના ફળમાખી,$Drosophila$ $melanogaster$ પર કામ કર્યું,જે આવા અભ્યાસો માટે યોગ્ય હતા. મોર્ગને લિંગ-સંલગ્ન જનીનોનો અભ્યાસ કરવા માટે $Drosophila$ માં દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગો કર્યા. આ પ્રયોગો મેન્ડલ દ્વારા વટાણા પર કરવામાં આવેલા દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગો જેવા જ હતા. ઉદાહરણ તરીકે,મોર્ગને પીળા શરીરવાળી,સફેદ આંખવાળી માદાનું કથ્થઈ શરીરવાળા,લાલ આંખવાળા નર સાથે સંકરણ કરાવ્યું અને તેમની $F_1$ સંતતિનું આંતર-સંકરણ કરાવ્યું.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે બે જનીનો એકબીજાથી સ્વતંત્ર રીતે વિશ્લેષણ પામતા નથી અને $F_2$ ગુણોત્તર $9:3:3:1$ ના ગુણોત્તરથી નોંધપાત્ર રીતે અલગ હતો (જે ત્યારે અપેક્ષિત હોય છે જ્યારે બે જનીનો સ્વતંત્ર હોય).
મોર્ગન અને તેમના જૂથને ખબર હતી કે જનીનો $X$ રંગસૂત્ર પર સ્થિત છે અને તેમણે જોયું કે જ્યારે દ્વિ-સંકરણમાં બે જનીનો એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા હોય,ત્યારે પિતૃ જનીન સંયોજનોનું પ્રમાણ બિન-પિતૃ પ્રકાર કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
મોર્ગને આને બે જનીનોના ભૌતિક જોડાણ અથવા 'લિંકેજ' (સહલગ્નતા) ને આભારી ગણાવ્યું. તેમણે રંગસૂત્ર પર જનીનોના આ ભૌતિક જોડાણને વર્ણવવા માટે 'લિંકેજ' શબ્દ અને બિન-પિતૃ જનીન સંયોજનોના નિર્માણને વર્ણવવા માટે 'રિકોમ્બિનેશન' (પુનઃસંયોજન) શબ્દ આપ્યો.
તેમના વિદ્યાર્થી આલ્ફ્રેડ સ્ટર્ટેવેન્ટે એક જ રંગસૂત્ર પરના જનીન જોડીઓ વચ્ચેના પુનઃસંયોજનની આવૃત્તિનો ઉપયોગ જનીનો વચ્ચેના અંતરના માપ તરીકે કર્યો અને રંગસૂત્ર પર તેમની સ્થિતિનું 'મેપિંગ' કર્યું.
આજે,આનુવંશિક નકશાઓનો ઉપયોગ સમગ્ર જીનોમના સિક્વન્સિંગમાં પ્રારંભિક બિંદુ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે,જે હ્યુમન જીનોમ સિક્વન્સિંગ પ્રોજેક્ટના કિસ્સામાં કરવામાં આવ્યું હતું.

Explore More

Similar Questions

$F_1$ માખી $+a/+b$ ના કસોટી સંકરણથી નીચે મુજબની સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે:
$++/ab = 9$
$ab/ab = 9$
$+b/ab = 41$
$a+/ab = 41$
સંકલિત જનીનો વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

ફ્રૂટ ફ્લાયના $X$-રંગસૂત્રના લિંકેજ મેપમાં $66$ એકમો છે,જેમાં એક છેડે યલો બોડી જનીન $(y)$ અને બીજા છેડે બોબ્ડ હેર જનીન $(b)$ છે. આ બે જનીનો ($y$ અને $b$) વચ્ચેની પુનઃસંયોજન આવૃત્તિ (recombination frequency) કેટલી હોવી જોઈએ?

જનીનો $p, q,$ અને $r$ રંગસૂત્ર પર ગોઠવાયેલા છે. જો $p$ અને $q$ વચ્ચેનું વ્યતિકરણ (recombination frequency) $10 \%$ હોય,$q$ અને $r$ વચ્ચેનું વ્યતિકરણ $20 \%$ હોય અને $p$ અને $r$ વચ્ચેનું વ્યતિકરણ $10 \%$ હોય,તો રંગસૂત્ર પર જનીનોનો ક્રમ શું હશે?

જનીનો $a$ અને $c$ વચ્ચેની પુનઃસંયોજન આવૃત્તિ $5\%$ છે,$b$ અને $c$ વચ્ચે $15\%$ છે,$b$ અને $d$ વચ્ચે $9\%$ છે,$a$ અને $b$ વચ્ચે $20\%$ છે,$c$ અને $d$ વચ્ચે $24\%$ છે અને $a$ અને $d$ વચ્ચે $29\%$ છે. રેખીય રંગસૂત્ર પર આ જનીનોનો ક્રમ શું હશે?

મોર્ગને આનુવંશિકતાના રંગસૂત્રીય સિદ્ધાંતને સાબિત કરવા માટેના પ્રયોગો માટે ફળમાખી (Drosophila melanogaster) શા માટે પસંદ કરી હતી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo