પાઈપમાં સ્થિત તરંગોની ચર્ચા કરો અને પાઈપના પ્રકારો સમજાવો.
(N/A) પાઈપની અંદર રહેલા હવાના સ્તંભમાં સમાન આવૃત્તિ અને કંપવિસ્તાર ધરાવતા અને વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરતા આપાત અને પરાવર્તિત તરંગોના સંપાતીકરણને કારણે સ્થિત તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે.
પાઈપના બે પ્રકાર છે:
$(1)$ ખુલ્લી પાઈપ: જે પાઈપ બંને છેડેથી ખુલ્લી હોય તેને ખુલ્લી પાઈપ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં,બંને ખુલ્લા છેડાઓ પર પ્રસ્પંદ બિંદુઓ (antinodes) રચાય છે. ઉદાહરણ: વાંસળી.
$(2)$ બંધ પાઈપ: જે પાઈપ એક છેડેથી ખુલ્લી અને બીજા છેડેથી બંધ હોય તેને બંધ પાઈપ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં,ખુલ્લા છેડા પર પ્રસ્પંદ બિંદુ અને બંધ છેડા પર નિસ્પંદ બિંદુ (node) રચાય છે. ઉદાહરણ: આંશિક રીતે પાણી ભરેલી નળી.
પાઈપના બે પ્રકાર છે:
$(1)$ ખુલ્લી પાઈપ: જે પાઈપ બંને છેડેથી ખુલ્લી હોય તેને ખુલ્લી પાઈપ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં,બંને ખુલ્લા છેડાઓ પર પ્રસ્પંદ બિંદુઓ (antinodes) રચાય છે. ઉદાહરણ: વાંસળી.
$(2)$ બંધ પાઈપ: જે પાઈપ એક છેડેથી ખુલ્લી અને બીજા છેડેથી બંધ હોય તેને બંધ પાઈપ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં,ખુલ્લા છેડા પર પ્રસ્પંદ બિંદુ અને બંધ છેડા પર નિસ્પંદ બિંદુ (node) રચાય છે. ઉદાહરણ: આંશિક રીતે પાણી ભરેલી નળી.
Explore More
Similar Questions
એક ઓર્ગન પાઇપ $P_1$, જે એક છેડે બંધ છે અને $\rho_1$ ઘનતા ધરાવતો વાયુ ધરાવે છે, તે તેના પ્રથમ હાર્મોનિકમાં કંપન કરે છે. બીજો ઓર્ગન પાઇપ $P_2$, જે બંને છેડે ખુલ્લો છે અને $\rho_2$ ઘનતા ધરાવતો વાયુ ધરાવે છે, તે તેના ત્રીજા હાર્મોનિકમાં કંપન કરે છે. બંને પાઇપ આપેલ ટ્યુનિંગ ફોર્ક સાથે અનુનાદમાં છે. જો બંને પાઇપમાં વાયુઓની સંકોચનક્ષમતા સમાન હોય, તો $P_1$ અને $P_2$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર શોધો (ધારો કે આપેલ વાયુઓ એકપરમાણ્વીય છે).
DifficultTS EAMCET 2010
View Solutionબંને છેડે ખુલ્લી પાઇપની હવામાં મૂળભૂત આવૃત્તિ $f$ છે. પાઇપને પાણીમાં ઊભી એવી રીતે ડૂબાડવામાં આવે છે કે તેની અડધી લંબાઈ પાણીમાં રહે. હવે હવાના સ્તંભની મૂળભૂત આવૃત્તિ ..... $f$ છે.
એક પાઇપ $P_{C}$ જે એક છેડે બંધ છે અને એક પાઇપ $P_{O}$ જે બંને છેડે ખુલ્લી છે,તે તેમના બીજા ઓવરટોનમાં કંપન કરે છે. તેઓ આપેલ ટ્યુનિંગ ફોર્ક સાથે અનુનાદમાં છે. પાઇપ $P_{C}$ અને $P_{O}$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? (અંતિમ સુધારાને અવગણો)
સમાન લંબાઈની એક બંધ ઓર્ગન પાઇપ અને એક ખુલ્લી ઓર્ગન પાઇપ જ્યારે તેમના મૂળભૂત મોડમાં એકસાથે કંપન કરે છે ત્યારે પ્રતિ સેકન્ડ $2$ બીટ્સ ઉત્પન્ન કરે છે. હવે ખુલ્લી પાઇપની લંબાઈ અડધી કરવામાં આવે છે અને બંધ પાઇપની લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે છે. તો પ્રતિ સેકન્ડ ઉત્પન્ન થતા બીટ્સની સંખ્યા કેટલી હશે?
DifficultMHT CET 2021
View Solution$1.5 \,m$ લંબાઈની બંને છેડે ખુલ્લી પાઇપને પાણીમાં એવી રીતે ડુબાડવામાં આવે છે કે જેથી હવામાં રહેલા સ્તંભનો બીજો ઓવરટોન $330 \,Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતા ટ્યુનિંગ ફોર્ક સાથે અનુનાદ કરે છે. જો હવામાં અવાજની ઝડપ $330 \,m/s$ હોય, તો પાણીમાં ડૂબેલી પાઇપની લંબાઈ શોધો (અંતિમ સુધારાને અવગણો). ($\,m$ માં)
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo