મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરની રચના અને સિદ્ધાંત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ વિદ્યુતપ્રવાહધારિત ગૂંચળું ચુંબકીય ટોર્ક અનુભવે છે,જે ગૂંચળાને ફેરવવાનો પ્રયત્ન કરે છે અને વિદ્યુતપ્રવાહના સમપ્રમાણમાં કોણીય વિચલન ઉત્પન્ન કરે છે.
રચના: મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરમાં ઘણા આંટા ધરાવતું ગૂંચળું હોય છે,જે સમાન ત્રિજ્યાવર્તી ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં નિશ્ચિત ધરી પર મુક્તપણે ફરી શકે છે.
ગૂંચળાની અંદર નરમ લોખંડનો નળાકાર ગર્ભ મૂકવામાં આવે છે,જે ચુંબકીય ક્ષેત્રને માત્ર ત્રિજ્યાવર્તી જ નથી બનાવતું પરંતુ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતામાં પણ વધારો કરે છે.
બે ધ્રુવો વચ્ચે ચુંબકીય ક્ષેત્ર સમાન હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ગૂંચળાના ક્ષેત્રફળ સદિશ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો હંમેશા $90^{\circ}$ (એટલે કે $\theta = 90^{\circ}$) રહે.
તેથી,લૂપ પર લાગતું ચુંબકીય ટોર્ક $\tau = NIAB \sin(90^{\circ}) = NIAB$ છે,જે મહત્તમ ટોર્ક છે.
એક સ્પ્રિંગ $S_{p}$ પુનઃસ્થાપક ટોર્ક $K\phi$ પૂરું પાડે છે જે ચુંબકીય ટોર્ક $NIAB$ ને સંતુલિત કરે છે,જેના પરિણામે સ્થિર કોણીય વિચલન $\phi$ મળે છે.
આ વિચલન સ્પ્રિંગ સાથે જોડાયેલા દર્શક કાંટા દ્વારા સ્કેલ પર દર્શાવવામાં આવે છે,જે વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય માપે છે.

Explore More

Similar Questions

$200 \Omega$ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરને એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવાનું છે. શંટ અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ જેથી મુખ્ય પ્રવાહનો $3 \%$ ભાગ ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થાય (આશરે) ($\Omega$ માં)?

એક ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ $90\, \Omega$ છે. જો મુખ્ય પ્રવાહનો માત્ર $10\%$ ભાગ જ ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થતો હોય,તો કયા પ્રકારનો અને કેટલા મૂલ્યનો અવરોધ જોડવો જોઈએ?

એક મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરને '$3r$' અવરોધનો શંટ જોડીને $0.04 \,A$ સુધી માપી શકે તેવા એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ '$r$' અવરોધનો શંટ જોડીને $0.08 \,A$ સુધી માપી શકે તેવા એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. જો કોઈ શંટનો ઉપયોગ ન કરવામાં આવે, તો આ ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થઈ શકતો મહત્તમ પ્રવાહ કેટલો હશે ($\,A$ માં)?

એક મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરની કોઈલનું અસરકારક ક્ષેત્રફળ $4 \times 10^{-2} \, m^2$ છે. તે $5 \times 10^{-2} \, Wb \, m^{-2}$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લટકાવેલ છે. જો ગેલ્વેનોમીટરની કોઈલમાં $5 \, mA$ નો પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે ત્યારે તેનું કોણાવર્તન $0.2 \, rad$ હોય, તો

જ્યારે એક વધારાનો અવરોધ $1980 \ \Omega$ ને વોલ્ટમીટર સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક સ્કેલ વિભાગનું મૂલ્ય $100$ ગણું વધી જાય છે. વોલ્ટમીટરનો અવરોધ કેટલો હશે ($\Omega$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo