વિભેદક નિષ્કર્ષણ (Differential extraction) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિભેદક નિષ્કર્ષણ એ જલીય દ્રાવણમાંથી કાર્બનિક સંયોજનને અલગ કરવા માટે વપરાતી તકનીક છે.
$1$. આ પ્રક્રિયામાં કાર્બનિક સંયોજન ધરાવતા જલીય દ્રાવણને એવા કાર્બનિક દ્રાવક સાથે હલાવવામાં આવે છે જેમાં સંયોજન પાણી કરતા વધુ દ્રાવ્ય હોય.
$2$. કાર્બનિક દ્રાવક અને જલીય દ્રાવણ એકબીજામાં મિશ્ર ન થઈ શકે તેવા હોવા જોઈએ,જેથી તેઓ બે અલગ સ્તરો બનાવે છે જેમને સેપરેટરી ફનલ (separatory funnel) નો ઉપયોગ કરીને અલગ કરી શકાય છે.
$3$. હલાવ્યા પછી,સ્તરોને સ્થિર થવા દેવામાં આવે છે. કાર્બનિક સંયોજન ધરાવતા સ્તરને અલગ કરવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ શુદ્ધ કાર્બનિક સંયોજન મેળવવા માટે નિસ્યંદન અથવા બાષ્પીભવન દ્વારા કાર્બનિક દ્રાવકને દૂર કરવામાં આવે છે.
$5$. જો સંયોજન કાર્બનિક દ્રાવકમાં ઓછું દ્રાવ્ય હોય,તો મોટી માત્રામાં દ્રાવકની જરૂર પડે છે. આવા કિસ્સાઓમાં,સતત નિષ્કર્ષણ (continuous extraction) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જેમાં નિષ્કર્ષણ માટે એક જ દ્રાવકનો વારંવાર ઉપયોગ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

ક્રોમેટોગ્રાફી પદ્ધતિમાં,સંયોજનનું શુદ્ધિકરણ શેનાથી સ્વતંત્ર છે?

વરાળ નિસ્યંદન (steam distillation) દરમિયાન કાર્બનિક પ્રવાહી તેના ઉત્કલનબિંદુ કરતા નીચા તાપમાને શા માટે બાષ્પીભવન પામે છે તે સમજાવો.

સાબુ ઉદ્યોગમાં ગિલસરોલ અને વપરાયેલી લાઈ (Spent lye) ને અલગ પાડવા કઈ પદ્ધતિ વપરાય છે?

જો કોઈ પ્રવાહી સંયોજન તેના ઉત્કલન બિંદુએ વિઘટન પામતું હોય,તો તેના શુદ્ધિકરણ માટે તમે કઈ પદ્ધતિ(ઓ) પસંદ કરી શકો? તે જાણીતું છે કે સંયોજન ઓછા દબાણે સ્થાયી છે,વરાળમાં બાષ્પશીલ છે અને પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે.

આપેલ દ્રાવકમાં સંયોજન અને અશુદ્ધિની દ્રાવ્યતાઓ જુદી જુદી હોય તેવા સિદ્ધાંત પર આધારિત શુદ્ધિકરણ પદ્ધતિને શું કહેવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo