લોખંડના ઓક્સાઇડ અયસ્કમાંથી લોખંડનું નિષ્કર્ષણ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લોખંડના ઓક્સાઇડ અયસ્ક $(Fe_{2}O_{3}, Fe_{3}O_{4})$ માંથી લોખંડનું નિષ્કર્ષણ નીચે મુજબના તબક્કાઓમાં થાય છે:
$1$. સાંદ્રણ અને કેલ્સિનેશન: સાંદ્રણ પછી,અયસ્કને ભેજ દૂર કરવા,કાર્બોનેટનું વિઘટન કરવા અને સલ્ફાઇડ અશુદ્ધિઓને ઓક્સિડાઇઝ કરવા માટે કેલ્સિનેશન/ભૂંજન કરવામાં આવે છે.
$2$. બ્લાસ્ટ ફર્નેસ પ્રક્રિયા: સાંદ્રિત અયસ્કને ચૂનાના પથ્થર $(CaCO_{3})$ અને કોક $(C)$ સાથે મિશ્ર કરીને ઉપરથી બ્લાસ્ટ ફર્નેસમાં નાખવામાં આવે છે.
$3$. બ્લાસ્ટ ફર્નેસમાં રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ:
- ઉપરના ભાગમાં (ઓછું તાપમાન,$500-800 \ K$): આયર્ન ઓક્સાઇડનું $CO$ વાયુ દ્વારા રિડક્શન થાય છે.
$3Fe_{2}O_{3} + CO \rightarrow 2Fe_{3}O_{4} + CO_{2}$
$Fe_{3}O_{4} + CO \rightarrow 3FeO + CO_{2}$
- મધ્ય ભાગમાં (વધારે તાપમાન,$900-1500 \ K$): $FeO$ નું ધાત્વિક લોખંડમાં રિડક્શન થાય છે.
$FeO + CO \rightarrow Fe + CO_{2}$
$C + CO_{2} \rightarrow 2CO$
- ચૂનાનો પથ્થર $CaO$ માં વિઘટિત થાય છે,જે સિલિકા $(SiO_{2})$ અશુદ્ધિ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્લેગ $(CaSiO_{3})$ બનાવે છે.
$CaCO_{3} \rightarrow CaO + CO_{2}$
$CaO + SiO_{2} \rightarrow CaSiO_{3}$
- નીચેના ભાગમાં (ખૂબ ઊંચું તાપમાન,$2200 \ K$ સુધી): કોક બળીને ગરમી અને રિડક્શન માટે $CO$ પૂરો પાડે છે.
$C + O_{2} \rightarrow CO_{2}$
$FeO + C \rightarrow Fe + CO$

Explore More

Similar Questions

નીચેના વિધાનોનું અવલોકન કરો:
વિધાન-$I$: ઓક્સાઈડ અયસ્કનું રિડક્શન કરવા માટે રિડક્શનકર્તાની પસંદગી એલિન્ધામ આકૃતિ (Ellingham diagram),જે $\Delta G^{\ominus}$ વિરુદ્ધ $T$ નો આલેખ છે,તેનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે.
વિધાન-$II$: એલિન્ધામ આકૃતિ મુજબ,ઉચ્ચ $\Delta G^{\ominus}$ ધરાવતો ધાતુ ઓક્સાઈડ એ નીચા $\Delta G^{\ominus}$ ધરાવતા ઓક્સાઈડ કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.

પિગ આયર્નનું ઓક્સિડેશન કરવા માટે હવાને બદલે શુદ્ધ $O_2$ નો ઉપયોગ થાય છે કારણ કે

$Fe$ ના નિષ્કર્ષણ દરમિયાન,મળતો સ્લેગ (slag) કયો છે?

સામાન્ય થર્મો-મેટલર્જિકલ પ્રક્રિયામાં સલ્ફાઇડ અયસ્કમાંથી ધાતુમય કોપરના નિર્માણમાં નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે?

ધરી (Axles) કોલસાના પાવડરમાં દબાયેલા લોખંડના સળિયાને ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને શું કહેવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo