પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું ઓક્સિડેશન સમજાવો.

(N/A) આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન તેમની ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયાઓમાં અલગ પડે છે. આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનને ઓળખવા માટે નીચેની પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ થાય છે.
$(a)$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા ઓક્સિડેશન:
$(i)$ આલ્ડિહાઇડ સંયોજનો: આલ્ડિહાઇડનું નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$,પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$,પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ $(K_2Cr_2O_7)$ જેવા સામાન્ય ઓક્સિડેશનકર્તાઓની હાજરીમાં સરળતાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$R-CHO \xrightarrow{(O) HNO_3 / KMnO_4 / K_2Cr_2O_7} RCOOH$
આ પ્રક્રિયામાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા સમાન રહે છે. $C-H$ બંધનું $C-OH$ બંધમાં રૂપાંતર થાય છે.
$(ii)$ કીટોન સંયોજનો: કીટોનનું ઓક્સિડેશન સામાન્ય રીતે પ્રબળ પરિસ્થિતિઓમાં,એટલે કે ઊંચા તાપમાને પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તાનો ઉપયોગ કરીને થાય છે. તેમના ઓક્સિડેશનમાં કાર્બન-કાર્બન બંધનું વિભાજન થાય છે,જેનાથી મૂળ કીટોન કરતા ઓછા કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બોક્સિલિક એસિડનું મિશ્રણ મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,અસમપ્રમાણ કીટોન $R-CH_2-CO-CH_2-R'$ નું ઓક્સિડેશન અલગ-અલગ સ્થાનો પર વિભાજન તરફ દોરી જાય છે:
$R-CH_2-CO-CH_2-R' \xrightarrow{(O) KMnO_4/HNO_3/K_2Cr_2O_7, \Delta} R-COOH + R'-CH_2COOH + R-CH_2COOH + R'-COOH$
આના પરિણામે $C_1-C_2$ અને $C_2-C_3$ બંને બંધોના વિભાજનને કારણે નીપજોનું મિશ્રણ મળે છે.