ભ્રમણ કરતા સદિશો (rotating vectors) દ્વારા $AC$ પ્રવાહ અને વોલ્ટેજનું નિરૂપણ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અવરોધમાંથી પસાર થતો $AC$ પ્રવાહ વોલ્ટેજ સાથે સમાન કળામાં હોય છે. પરંતુ ઇન્ડક્ટર,કેપેસિટર અથવા આ પરિપથ ઘટકોના સંયોજનના કિસ્સામાં આવું હોતું નથી.
$AC$ પરિપથમાં વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા સંબંધ દર્શાવવા માટે,ફેઝર (phasors) ની વિભાવનાનો ઉપયોગ કરીને $AC$ પરિપથનું વિશ્લેષણ કરવું સરળ છે.
ફેઝર એ એક સદિશ છે જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કોણીય ઝડપ $\omega$ સાથે ઉગમબિંદુની આસપાસ ફરે છે.
ફેઝર $V$ અને $I$ ના ઉર્ધ્વ ઘટકો $V_{m} \sin \omega t$ અને $I_{m} \sin \omega t$ છે,જ્યાં $V_{m}$ અને $I_{m}$ એ દોલિત રાશિઓના મહત્તમ મૂલ્યો દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(a)$ માં $AC$ સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ અવરોધ માટે સમય $t_{1}$ પર વોલ્ટેજ અને પ્રવાહના ફેઝર અને તેમનો સંબંધ દર્શાવેલ છે.
ઉર્ધ્વ અક્ષ પર $V$ અને $I$ ફેઝરના પ્રક્ષેપો $V_{m} \sin \omega t_{1}$ અને $I_{m} \sin \omega t_{1}$ છે,જે તે ક્ષણે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(b)$ માં આવૃત્તિ $\omega$ સાથેના ભ્રમણ કરતા સદિશો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા તરંગો દર્શાવેલ છે.
અવરોધના કિસ્સામાં ફેઝર $V$ અને $I$ સમાન દિશામાં હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા તફાવત શૂન્ય છે.

Explore More

Similar Questions

એક કેપેસિટર $C$ નો કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ $X \ \Omega$ છે. જો $A.C.$ સપ્લાયની આવૃત્તિ અને કેપેસિટરનું કેપેસિટન્સ બંને બમણા કરવામાં આવે,તો નવો કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ કેટલો થશે?

$150.0 \, \mu F$ કેપેસીટન્સ ધરાવતા કેપેસીટરને $E = 36 \sin(120 \pi t) \, V$ દ્વારા આપવામાં આવતા $emf$ ના એસી સ્ત્રોત સાથે જોડવામાં આવે છે. સર્કિટમાં પ્રવાહનું મહત્તમ મૂલ્ય આશરે $...... \, A$ ની બરાબર છે.

જ્યારે $A$.$C$. સ્ત્રોતને શુદ્ધ કેપેસિટર સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહ $(i_c)$ અને વોલ્ટેજ $(e_c)$ વચ્ચેનો સાચો કળા સંબંધ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.

$ac$ સપ્લાય ધરાવતા $LCR$ પરિપથના નીચેનામાંથી કયો ઘટક ઉર્જાનો વ્યય કરે છે?

સમજાવો કે શા માટે ઇન્ડક્ટર દ્વારા આપવામાં આવતો રિએક્ટન્સ એસી વોલ્ટેજની આવૃત્તિ વધવાની સાથે વધે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo