સમજાવો કે સરળ આવર્ત ગતિ એ સંદર્ભ વર્તુળના વ્યાસ પર સમાન વર્તુળાકાર ગતિનો પ્રક્ષેપ છે અને વેગ તથા પ્રવેગ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક કણ $O$ કેન્દ્ર અને $A$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર પથ પર અચળ કોણીય ઝડપ $\omega$ થી ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે. $t$ સમયે કણ $P$ સ્થાન પર છે અને તેનો કળા $\theta = \omega t + \phi$ છે,જ્યાં $\phi$ એ પ્રારંભિક કળા છે.
$1$. સ્થાનાંતર: $X$-અક્ષ પર સ્થાન સદિશ $\vec{OP}$ નો પ્રક્ષેપ $x(t) = A \cos(\omega t + \phi)$ છે.
$2$. વેગ: વર્તુળાકાર ગતિમાં કણનો વેગ $v = A\omega$ છે જે સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે. આ વેગ સદિશનો $X$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ નો વેગ આપે છે:
$v(t) = \frac{dx}{dt} = -A\omega \sin(\omega t + \phi)$.
$3$. પ્રવેગ: વર્તુળાકાર ગતિમાં કણનો કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $a_c = A\omega^2$ છે જે કેન્દ્ર $O$ તરફ હોય છે. આ પ્રવેગ સદિશનો $X$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ $SHM$ નો પ્રવેગ આપે છે:
$a(t) = \frac{dv}{dt} = -A\omega^2 \cos(\omega t + \phi) = -\omega^2 x(t)$.
આ સાબિત કરે છે કે આ ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ છે.

Explore More

Similar Questions

આવર્ત વિધેય (Periodic function) સમજાવો.

આકૃતિ એક કણની વર્તુળાકાર ગતિ દર્શાવે છે. વર્તુળની ત્રિજ્યા,આવર્તકાળ,પરિભ્રમણની દિશા અને પ્રારંભિક સ્થાન આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. ફરતા કણ $P$ ના ત્રિજ્યા સદિશના $x$-પ્રક્ષેપની સરળ આવર્ત ગતિ છે:

એક કણ $x-y$ સમતલમાં સમીકરણ $\overrightarrow{r} = (\widehat{i} + 2\widehat{j}) A \cos \omega t$ મુજબ ગતિ કરે છે. કણની ગતિ કેવી છે?

Difficult
View Solution

એક કણ $A$ કંપનવિસ્તાર અને $T$ આવર્તકાળ સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. તેની પ્રારંભિક સ્થિતિથી $2T$ સમય પછી કણનું સ્થાનાંતર કેટલું હશે?

રેખીય $S.H.M.$ કરતા કણનું સ્થાનાંતર $y = A \cos[\pi(t + \phi)]$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જો $t = 0$ સમયે, સ્થાનાંતર $y = 2 \text{ cm}$ અને વેગ $2\pi \text{ cm/s}$ હોય, તો કંપવિસ્તાર $A$ નું મૂલ્ય $\text{cm}$ માં કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo