નીચેના શબ્દોને ઉદાહરણ સાથે સમજાવો:
$(a)$ સહપ્રભાવિતા (Co-dominance)
$(b)$ અપૂર્ણ પ્રભાવિતા (Incomplete dominance)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સહપ્રભાવિતા
સહપ્રભાવિતા એ એવી ઘટના છે જેમાં જનીન જોડના બંને કારકો (alleles) વિષમયુગ્મી સ્થિતિમાં સમાન રીતે અભિવ્યક્ત થાય છે. કોઈ પણ કારક બીજા પર પ્રભાવી કે પ્રચ્છન્ન હોતું નથી. મનુષ્યમાં $ABO$ રુધિરજૂથ પદ્ધતિ તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. રુધિરજૂથ ત્રણ કારકો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે: $I^{A}, I^{B}$ અને $i$ . કારકો $I^{A}$ અને $I^{B}$ સમાન રીતે પ્રભાવી છે અને સહપ્રભાવી છે,કારણ કે $AB$ રુધિરજૂથ ધરાવતી વ્યક્તિઓમાં બંને કારકો અભિવ્યક્ત થાય છે,જેના પરિણામે રક્તકણોની સપાટી પર $A$ અને $B$ બંને પ્રકારના એન્ટિજન ઉત્પન્ન થાય છે.
$(b)$ અપૂર્ણ પ્રભાવિતા
અપૂર્ણ પ્રભાવિતા એ એવી ઘટના છે જેમાં એક કારક તે જ જનીન જોડના બીજા કારક પર સંપૂર્ણપણે પ્રભાવી હોતું નથી,જેના પરિણામે બંને પિતૃ લક્ષણોની વચ્ચેનું મધ્યવર્તી લક્ષણ જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે,સ્નેપડ્રેગન (Antirrhinum) વનસ્પતિમાં,લાલ પુષ્પ ધરાવતી $(RR)$ અને સફેદ પુષ્પ ધરાવતી $(rr)$ વનસ્પતિઓ વચ્ચેના સંકરણથી $F_{1}$ પેઢીમાં ગુલાબી પુષ્પ $(Rr)$ ધરાવતી વનસ્પતિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. $F_{1}$ સંતતિ કોઈ પણ પિતૃ જેવી દેખાતી નથી પરંતુ મધ્યવર્તી સ્વરૂપ પ્રકાર દર્શાવે છે,કારણ કે પ્રભાવી કારક $R$ એ પ્રચ્છન્ન કારક $r$ પર માત્ર આંશિક રીતે જ પ્રભાવી હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$Aa \; BB \; Cc \; Dd \times AA \; bb \; Cc \; DD$ વચ્ચેના સંકરણમાં કેટલા પ્રકારના યુગ્મનજ (zygotic) સંયોજનો શક્ય છે?

મેન્ડલનું કાર્ય લાંબો સમય અપ્રચલિત શા માટે રહ્યું?

કૉલમ-$I$ ને કૉલમ-$II$ સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$ (લક્ષણો)કૉલમ-$II$ (વારસાગમનનો પ્રકાર)
$i$. રોન ઢોર (Roan cattle)$a$. બહુવૈકલ્પિક કારકો (Multiple allelism)
$ii$. ગુલાબી પુષ્પ ધરાવતો $Mirabilis \, jalapa$ છોડ$b$. સહપ્રભાવિતા (Co-dominance)
$iii$. સિકલ સેલ એનિમિયા$c$. અપૂર્ણ પ્રભાવિતા (Incomplete dominance)
$iv$. $Drosophila$ માં પાંખો$d$. પ્લીઓટ્રોપિઝમ (Pleiotropism)

જનીનવિદ્યા (Genetics) ની વ્યવહારુ ઉપયોગિતા શું છે?

નીચેના પદોની વ્યાખ્યા આપો / સમજૂતી આપો:
$1.$ જનીન પ્રકાર (Genotype)
$2.$ ભિન્નતા (Variation)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo