આર્હેનિયસ સમીકરણની મદદથી સક્રિયકરણ ઊર્જા અને તાપમાન સાથે પ્રક્રિયાનો વેગ સમજાવો અને તેનું મહત્વ જણાવો.

(N/A) આર્હેનિયસ સમીકરણ રાસાયણિક પ્રક્રિયાના વેગ અચળાંક અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે:
$k = A e^{-\frac{E_{a}}{RT}}$
જ્યાં:
$k = \text{પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક (વેગના સમપ્રમાણમાં)}$
$E_{a} = \text{સક્રિયકરણ ઊર્જા (J mol}^{-1})$
$T = \text{નિરપેક્ષ તાપમાન (K)}$
$R = \text{વાયુ અચળાંક (8.314 J K}^{-1} \text{ mol}^{-1})$
$A = \text{આર્હેનિયસ આવૃત્તિ અવયવ (અથવા પૂર્વ-ઘાતાંકીય અવયવ)}$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\ln k = -\frac{E_{a}}{RT} + \ln A$
આ સમીકરણ $y = mx + c$ ના રેખીય સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $\ln k$ એ $y$ છે,$-\frac{E_{a}}{R}$ એ ઢાળ $m$ છે,$\frac{1}{T}$ એ $x$ છે,અને $\ln A$ એ આંતરછેદ $c$ છે.
$\ln k$ વિરુદ્ધ $\frac{1}{T}$ નો આલેખ દોરતા,ઋણ ઢાળ ધરાવતી સીધી રેખા મળે છે,જેનો ઢાળ $-\frac{E_{a}}{R}$ અને $y$-આંતરછેદ $\ln A$ છે.
મહત્વ:
$1$. તે પ્રાયોગિક રીતે સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_{a})$ અને આવૃત્તિ અવયવ $(A)$ ની ગણતરી કરવામાં મદદ કરે છે.
$2$. તે સમજાવે છે કે તાપમાન વધવાથી પ્રક્રિયાનો વેગ કેમ વધે છે,કારણ કે $E_{a}$ કરતા વધુ ઊર્જા ધરાવતા અણુઓનો અંશ તાપમાન $T$ સાથે ઘાતાંકીય રીતે વધે છે.