યોગ્ય શબ્દ વડે ખાલી જગ્યા પૂરો:
ફેફસાંમાં . . . . . . વાયુ વિનિમય માટે ખૂબ જ વિશાળ સપાટી પૂરી પાડે છે.

મનુષ્યમાં શ્વસનની પ્રક્રિયા સમજાવો.

મનુષ્યોમાં, ઉત્સર્જિત થતો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ રુધિરમાંથી સીધો કયા અંગમાં જાય છે:

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ હવા શ્વાસમાં લે છે, ત્યારે હવા એક અંગ $A$ દ્વારા તેના શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે જેમાં બે છિદ્રો $B$ હોય છે. હવા પછી કંઠનળી (pharynx) અને સ્વરપેટી (larynx) માંથી પસાર થઈને એક નળી $C$ માં પ્રવેશ કરે છે. નળી $C$ તેના નીચેના છેડે બે નાની નળીઓ $D$ માં વિભાજિત થાય છે. આ બે નાની નળીઓ બે શ્વસન અંગો $E$ સાથે જોડાયેલી હોય છે. દરેક નાની નળી અંગો $E$ ની અંદર વિભાજિત થઈને $F$ નામની ઘણી બધી નાની નળીઓ બનાવે છે. સૌથી નાની નળીઓ $F$ ના છેડે વાયુ-કોથળીઓ $G$ હોય છે જેમાં વ્યક્તિના શરીરમાં વાયુ વિનિમય થાય છે. $A, B, C, D, E, F$ અને $G$ ને ઓળખો.

$(a)$ મનુષ્યમાં પેશીઓ અને રુધિર વચ્ચે શ્વસન વાયુઓ,ઓક્સિજન અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડની આપ-લે કેવી રીતે થાય છે?
$(b)$ મનુષ્યમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્યનું નામ આપો. તે ક્યાં જોવા મળે છે?

માનવ શ્વસન માર્ગના ઉપરના ભાગમાં નાના વાળ જેવી રચનાઓ હોય છે. આ રચનાઓ શ્વાસ લેતી વખતે માનવ શરીરમાં પ્રવેશતા ધૂળના રજકણો, જંતુઓ અને રસાયણોને પકડી લે છે. ધૂમ્રપાનથી શ્વસન માર્ગમાં ચેપ લાગવાની શક્યતા રહે છે. કયું વિધાન આ હકીકતને શ્રેષ્ઠ રીતે સમજાવે છે?
$A$. ધૂમ્રપાન વાળ જેવી રચનાઓનો નાશ કરે છે.
$B$. ધૂમ્રપાન વાળ જેવી રચનાઓની અતિશય વૃદ્ધિનું કારણ બને છે.
$C$. ધૂમ્રપાન વાળ જેવી રચનાઓને હાનિકારક રસાયણો છોડવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે.
$D$. ધૂમ્રપાન વાળ જેવી રચનાઓને ભીની કરી દે છે અને તે ધૂળના રજકણોને પકડવામાં નિષ્ફળ જાય છે.