નીચેની આકૃતિ રોકેટ માટે ઝડપ-સમયનો આલેખ છે,જે ક્ષણથી બળતણ બળવાનું શરૂ થાય છે,એટલે કે $t=0$ સમયે.
$(a)$ $t=0$ સમયે રોકેટનો પ્રવેગ જણાવો.
$(b)$ $t=5 \, s$ અને $t=60 \, s$ ની વચ્ચે રોકેટના પ્રવેગમાં શું ફેરફાર થાય છે તે જણાવો.
$(c)$ $t=80 \, s$ સમયે રોકેટનો પ્રવેગ ગણો. તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.
$(d)$ $t=80 \, s$ સમયે રોકેટનું કુલ દળ $1.6 \times 10^{6} \, kg$ છે. આ સમયે રોકેટ પર લાગતું પરિણામી બળ ગણો. તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $t=0$ સમયે,ઝડપ $0$ છે અને આલેખનો ઢાળ $0$ છે. તેથી,પ્રારંભિક પ્રવેગ $0 \, m/s^2$ છે.
$(b)$ $t=5 \, s$ અને $t=60 \, s$ ની વચ્ચે,ઝડપ-સમયના આલેખનો ઢાળ વધી રહ્યો છે. ઝડપ-સમયના આલેખનો ઢાળ પ્રવેગ દર્શાવે છે,તેથી આ સમયગાળા દરમિયાન રોકેટનો પ્રવેગ વધી રહ્યો છે.
$(c)$ $t=80 \, s$ સમયે,આલેખ એક સીધી રેખા છે. આ રેખાનો ઢાળ અચળ છે. $t=60 \, s$ $(v \approx 480 \, m/s)$ અને $t=100 \, s$ $(v = 1400 \, m/s)$ વચ્ચે ઢાળની ગણતરી કરતા: $a = \frac{1400 - 480}{100 - 60} = \frac{920}{40} = 23 \, m/s^2$. આ પ્રદેશમાં આલેખ રેખીય હોવાથી પ્રવેગ અચળ છે.
$(d)$ ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$F = ma$. આપેલ છે કે $m = 1.6 \times 10^{6} \, kg$ અને $a = 23 \, m/s^2$,તેથી પરિણામી બળ $F = 1.6 \times 10^{6} \times 23 = 3.68 \times 10^{7} \, N$. બળ શૂન્ય નથી કારણ કે રોકેટ પ્રવેગિત ગતિ કરી રહ્યું છે.

Explore More

Similar Questions

શું કોઈ કણ પ્રવેગિત થઈ શકે છે
$(i)$ જો તેની ઝડપ અચળ હોય?
$(ii)$ જો તેનો વેગ અચળ હોય?

નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિઓ શક્ય છે તે જણાવો અને દરેક માટે એક ઉદાહરણ આપો:
$(a)$ અચળ પ્રવેગ ધરાવતું પરંતુ શૂન્ય વેગ ધરાવતું પદાર્થ.
$(b)$ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરતું પરંતુ અચળ ઝડપ ધરાવતું પદાર્થ.
$(c)$ કોઈ ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરતું પદાર્થ જેનો પ્રવેગ લંબ દિશામાં હોય.

નીચેના માટે કારણ આપો:
$(a)$ જ્યારે પદાર્થ સમાન ગતિમાં હોય ત્યારે તેના પથનો આકાર કેવો હોય છે?
$(b)$ અસમાન ગતિનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(c)$ બે કાર $A$ અને $B$ ના $x-t$ આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. કોનો વેગ વધારે છે?
$(d)$ વેગ-સમય આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ દ્વારા કઈ ભૌતિક રાશિ માપવામાં આવે છે?
$(e)$ એક પદાર્થ $10 \, m/s$ ના વેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે. જો ગતિ સમાન હોય,તો $10 \, s$ પછી તેનો વેગ કેટલો હશે?

$(a)$ એક કાર સમાન વેગ $u$ અને સમાન પ્રવેગ $a$ સાથે ગતિ કરે છે અને $t$ સમયમાં $S$ જેટલું અંતર કાપે છે. તેનો વેગ-સમયનો આલેખ દોરો અને આપેલી તમામ ભૌતિક રાશિઓને સાંકળતું સમીકરણ તારવો.
$(b)$ એક છોકરો $0.7 \, m$ લાંબી દોરી સાથે બાંધેલા પથ્થરને ફેરવે છે. શરૂઆતના બિંદુથી બે પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરવામાં પથ્થર દ્વારા કપાયેલ અંતર અને સ્થાનાંતર શોધો.

Difficult
View Solution

$(a)$ નીચેના કિસ્સાઓ માટે વેગ-સમયના આલેખ દોરો:
$(i)$ જ્યારે પદાર્થ સ્થિર હોય.
$(ii)$ જ્યારે પદાર્થને શિરોલંબ દિશામાં ઉપર ફેંકવામાં આવે.
$(b)$ મોટરસાયકલ $A$ ચલાવનાર વ્યક્તિ $36 \, km \, h^{-1}$ ની ઝડપે મુસાફરી કરે છે અને બ્રેક લગાવીને $10 \, s$ માં મોટરસાયકલને અટકાવે છે. બીજી મોટરસાયકલ $B$ ચલાવનાર વ્યક્તિ $18 \, km \, h^{-1}$ ની ઝડપે મુસાફરી કરે છે અને બ્રેક લગાવીને $20 \, s$ માં મોટરસાયકલને અટકાવે છે. બંને મોટરસાયકલ માટે ઝડપ-સમયનો આલેખ દોરો. અટકતા પહેલા કઈ મોટરસાયકલ વધુ અંતર કાપશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo