કારણ આપો:
$(a)$ પૃથ્વી પર '$g$' નું મૂલ્ય અચળ નથી.
$(b)$ અલગ-અલગ દળ ધરાવતી વસ્તુઓ નિશ્ચિત ઊંચાઈએથી પડવા માટે સમાન સમય લે છે.
$(c)$ '$G$' ને સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે ઉદ્ભવતો પ્રવેગ $g = \frac{GM}{R^2}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $(R)$ પર આધાર રાખે છે. પૃથ્વી સંપૂર્ણ ગોળાકાર નથી અને તેની ત્રિજ્યા ધ્રુવોથી વિષુવવૃત્ત તરફ બદલાતી રહે છે,તેથી $g$ નું મૂલ્ય દરેક જગ્યાએ અચળ રહેતું નથી. આ ઉપરાંત,$g$ ઊંચાઈ અને ઊંડાઈ સાથે પણ બદલાય છે.
$(b)$ મુક્ત પતન કરતી વસ્તુ પર લાગતો ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $(g)$ $g = \frac{GM}{R^2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આ સૂત્ર દર્શાવે છે કે $g$ એ પડતી વસ્તુના દળ $(m)$ પર આધાર રાખતું નથી,પરંતુ માત્ર ગ્રહના દળ $(M)$ અને તેના કેન્દ્રથી અંતર $(R)$ પર આધાર રાખે છે. તેથી,તમામ વસ્તુઓ તેમના દળને ધ્યાનમાં લીધા વગર સમાન પ્રવેગ સાથે નીચે પડે છે અને શૂન્યાવકાશમાં નિશ્ચિત ઊંચાઈએથી પડવા માટે સમાન સમય લે છે.
$(c)$ '$G$' ને સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેનું મૂલ્ય સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં દરેક જગ્યાએ સમાન રહે છે અને તે માધ્યમ અથવા સામેલ પદાર્થોના સ્વભાવથી સ્વતંત્ર છે.

Explore More

Similar Questions

$19.6\, m$ ની ઊંચાઈ ધરાવતા ટાવરની ટોચ પરથી એક પથ્થરને મુક્ત કરવામાં આવે છે. જમીનને સ્પર્શતા પહેલા તેનો અંતિમ વેગ ગણો. ($, ms^{-1}$ માં)

મુક્ત પતન (Free fall) ની વ્યાખ્યા આપો.

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$(a)$ ઊંચાઈ વધવાની સાથે ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ વધે છે/ઘટે છે.
$(b)$ ઊંડાઈ વધવાની સાથે ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ વધે છે/ઘટે છે.
$(c)$ ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ પૃથ્વીના દળ/પદાર્થના દળથી સ્વતંત્ર છે.

એક સિક્કો અને કાગળનો ટુકડો એક જ ઊંચાઈ પરથી એકસાથે નીચે ફેંકવામાં આવે છે. બંનેમાંથી કયું પહેલા જમીન પર પહોંચશે? જો તેમને શૂન્યાવકાશમાં ફેંકવામાં આવે તો શું થશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

એક દડાને $49\, m/s$ ના વેગથી શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. ગણતરી કરો:
$(i)$ તે મહત્તમ કેટલી ઊંચાઈ સુધી પહોંચશે,
$(ii)$ તેને પૃથ્વીની સપાટી પર પાછા ફરતા કુલ કેટલો સમય લાગશે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo