નીચે ન્યુરોટ્રાન્સમીટર,ડોપામાઈન (dopamine) ના સંદર્ભમાં બે વિધાનો આપેલા છે.
વિધાન-$I$: ડોપામાઈન ઉત્પન્ન કરતા ચેતાકોષોના અધઃપતનને કારણે પાર્કિન્સન રોગ થાય છે.
વિધાન-$II$: કોકેઈનને કારણે ડોપામાઈનનું સ્તર વધે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

નીચેનામાંથી યોગ્ય જોડ પસંદ કરીને વિધાન પૂર્ણ કરો.

સ્તંભ-$I$	સ્તંભ-$II$
$(a)$ વિશ્રામી કલાવીજસ્થિતિમાન (Resting potential)	$(i)$ ચેતોપાગમ (synapses) પર ઊર્મિવેગના વહન માટે જવાબદાર રસાયણો.
$(b)$ ચેતા ઊર્મિવેગ (Nerve impulse)	$(ii)$ પૂર્વ-ચેતોપાગમીય અને પશ્ચ-ચેતોપાગમીય ચેતાકોષો વચ્ચેની જગ્યા.
$(c)$ ચેતોપાગમીય ફાટ (Synaptic cleft)	$(iii)$ સ્થિર ચેતા પટલની આરપાર વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત.
$(d)$ ચેતાપ્રેષક દ્રવ્ય (Neurotransmitters)	$(iv)$ ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં ચેતાકોષનો વિદ્યુત તરંગ જેવો પ્રતિભાવ.

નીચેની રચનાઓનું સ્થાન અને કાર્ય જણાવો:
$(1)$ શંકુ કોષો (Cone cells)
$(2)$ કર્ણાસ્થિઓ (Ear ossicles)

અંતરંગીય ચેતાતંત્ર (visceral nervous system) માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.

આપણા શરીરના અંગોના કાર્યોને નિયંત્રિત કરવા માટે મગજને સતત ઉર્જાના પુરવઠા માટે ગ્લુકોઝ અને ઓક્સિજનની જરૂર હોય છે. જો મગજને ઓક્સિજન અને ગ્લુકોઝથી વંચિત રાખવામાં આવે તો તેના પરિણામો શું આવશે?
$I.$ માત્ર $5$ મિનિટ માટે ઓક્સિજનથી વંચિત રહેલું મગજ કાયમી ધોરણે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ જશે.
$II.$ ચેતા ઊર્મિવેગના વહનમાં ગ્લુકોઝ મહત્વપૂર્ણ છે.
$III.$ જ્યારે મગજ ઓક્સિજનથી વંચિત હોય ત્યારે મગજનો એક ભાગ બીજા ભાગ શું કરી રહ્યું છે તે જાણી શકતો નથી.
$IV.$ જો મગજ ગ્લુકોઝથી વંચિત રહે તો માનસિક મૂંઝવણ થાય છે.

તફાવત આપો (કોઈપણ ચાર):
$(a)$ અભિવાહી (Afferent) ચેતાકોષો અને અપવાહી (Efferent) ચેતાકોષો
$(b)$ મજ્જિત (Myelinated) અને અમજ્જિત (Unmyelinated) ચેતાતંતુમાં આવેગનું વહન
$(c)$ જલીય રસ (Aqueous humour) અને કાચવત રસ (Vitreous humour)
$(d)$ અંધબિંદુ (Blind spot) અને પીતબિંદુ (Yellow spot)
$(e)$ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ (Cranial nerves) અને કરોડરજ્જુ ચેતાઓ (Spinal nerves)