વક્રીભવનમાં,જ્યારે પ્રકાશના તરંગો એક માધ્યમમાંથી બીજા માધ્યમમાં જાય છે ત્યારે તે વાંકા વળે છે,કારણ કે બીજા માધ્યમમાં

જો પ્રકાશ કોઈ વિશાળ પદાર્થની નજીકથી પસાર થાય,તો ગુરુત્વાકર્ષણીય આંતરક્રિયાને કારણે કિરણનું વિચલન થાય છે. આને માધ્યમના અસરકારક વક્રીભવનાંકમાં થતા ફેરફારને કારણે ગણી શકાય,જે $n = 1 + \frac{2GM}{rc^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $r$ એ વિશાળ પદાર્થના કેન્દ્રથી બિંદુનું અંતર છે,$G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક છે,$M$ એ પદાર્થનું દળ છે અને $c$ એ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ છે. ગોળાકાર પદાર્થને ધ્યાનમાં લેતા,જ્યારે કિરણ પદાર્થની સપાટીને સ્પર્શીને પસાર થાય ત્યારે તેના મૂળ માર્ગથી વિચલન શોધો.

એક પ્રકાશનું કિરણ પ્રદેશ $I$ થી પ્રદેશ $IV$ તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે (આકૃતિ જુઓ). પ્રદેશ $I$,$II$,$III$ અને $IV$ ના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $n_0$,$\frac{n_0}{2}$,$\frac{n_0}{6}$ અને $\frac{n_0}{8}$ છે. આપાતકોણ $\theta$ શોધો જેના માટે કિરણ પ્રદેશ $IV$ માં પ્રવેશતા સહેજ ચૂકી જાય છે:

હવામાં લાલ પ્રકાશ અને વાદળી પ્રકાશના વક્રીભવનાંકનો ગુણોત્તર કેટલો હોય છે?

હવામાં $\lambda_1$ તરંગલંબાઈ અને $v_1$ આવૃત્તિ ધરાવતું એકરંગી પ્રકાશનું તરંગ બીજા માધ્યમમાં પ્રવેશે છે. જો આંતરપૃષ્ઠ પર આપાતકોણ અને વક્રીભવનકોણ અનુક્રમે $45^{\circ}$ અને $30^{\circ}$ હોય,તો વક્રીભૂત તરંગની તરંગલંબાઈ $\lambda_2$ અને આવૃત્તિ $v_2$ કેટલી હશે?

એકવર્ણી પ્રકાશનું કિરણ બે માધ્યમો $X$ અને $Y$ ને અલગ કરતી સપાટી પર આપાત થાય છે, જેમાં માધ્યમ $X$ માં આપાતકોણ $i$ અને માધ્યમ $Y$ માં વક્રીભવનકોણ $r$ છે. આપેલ આલેખ $\sin i$ અને $\sin r$ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે. જો $V_X$ અને $V_Y$ એ અનુક્રમે માધ્યમ $X$ અને $Y$ માં કિરણના વેગ હોય, તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?