પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને કોષ $(E_1)$ નો આંતરિક અવરોધ $(r)$ નક્કી કરવાના પ્રયોગમાં,અવરોધ પેટીમાંથી લેવામાં આવેલ અવરોધ $R$ છે. વાયરની સંતુલન લંબાઈ પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત એ કોષના ટર્મિનલ વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત $(V)$ જેટલો છે. કોષના આંતરિક અવરોધ $(r)$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?

એક પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈ $4 \, m$ અને અવરોધ $5 \, \Omega$ છે. તે $495 \, \Omega$ ના અવરોધ અને $4 \, V$ ના e.m.f. ધરાવતા કોષ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. વાયર પરનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ કેટલો હશે ($V/m$ માં)?

પોટેન્શિયોમીટરની ગોઠવણીમાં,$1.25\,V$ ના $emf$ ધરાવતો એક કોષ તારની $35.0\,cm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ આપે છે. જો આ કોષને બીજા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે અને સંતુલન બિંદુ $63.0\,cm$ પર ખસે,તો બીજા કોષનું $emf$ ............... $V$ છે.

આપેલ પોટેન્શિયોમીટરના પરિપથમાં,$AB$ ($10\, m$ લંબાઈ) પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $E$ એ $E_{1}$ અને $E_{2}$ બંને કરતા વધારે છે. કી $K_{1}$ (બંધ) માટે,જોકીને વાયર પર બિંદુ $J_{1}$ પર એવી રીતે ગોઠવવામાં આવે છે કે જેથી ગેલ્વેનોમીટરમાં કોઈ વિચલન ન થાય. હવે,$K_{1}$ ને ખુલ્લી અને $K_{2}$ ને બંધ કરીને પ્રથમ બેટરી $(E_{1})$ ને બીજી બેટરી $(E_{2})$ દ્વારા બદલવામાં આવે છે. ગેલ્વેનોમીટર ત્યારે $J_{2}$ પર શૂન્ય વિચલન દર્શાવે છે. $\frac{E_{1}}{E_{2}}$ નું મૂલ્ય $\frac{a}{b}$ છે,જ્યાં $a = \dots$ (બિંદુ $A$ થી સંતુલન લંબાઈ $l_{1}$ અને $l_{2}$ માટે આકૃતિ જુઓ).

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં, $L$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર એક કોષ માટે નલ પોઈન્ટ એક ચોક્કસ બિંદુએ મળે છે। જો કોષ અથવા ડ્રાઇવિંગ સોર્સ બદલ્યા વગર પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈમાં થોડા સેન્ટિમીટરનો વધારો કરવામાં આવે, તો બેલેન્સિંગ લંબાઈ:

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જ્યારે સેલના ટર્મિનલ્સને પોટેન્શિયોમીટર વાયરના $52 \ cm$ પર જોડવામાં આવે છે ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાંથી કોઈ પ્રવાહ પસાર થતો નથી. જો સેલને $5 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે શન્ટ કરવામાં આવે,તો જ્યારે સેલને વાયરના $40 \ cm$ પર જોડવામાં આવે ત્યારે સંતુલન બિંદુ મળે છે. સેલનો આંતરિક અવરોધ શોધો ........... $\Omega$.