''નાના સ્થાનાંતર માટે મધ્યમાન સ્થાનથી સાદા લોલકની ગતિ એ સરળ આવર્ત ગતિ છે'' - આ વિધાન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાદા લોલકમાં $m$ દળનો ગોળો $l$ લંબાઈની હલકી દોરી વડે લટકાવેલો હોય છે. જ્યારે લોલકને મધ્યમાન સ્થાનથી નાના ખૂણે $\theta$ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે પુનઃસ્થાપક બળ ગુરુત્વાકર્ષણના સ્પર્શકીય ઘટક દ્વારા મળે છે.
$1$. પુનઃસ્થાપક બળ $F = -mg \sin \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$2$. નાના ખૂણાઓ માટે,$\sin \theta \approx \theta$ (રેડિયનમાં),જ્યાં $\theta = \frac{x}{l}$ ($x$ એ રેખીય સ્થાનાંતર છે).
$3$. આ કિંમત મૂકતા,આપણને $F = -mg \left( \frac{x}{l} \right) = -\left( \frac{mg}{l} \right) x$ મળે છે.
$4$. અહીં $m, g,$ અને $l$ અચળ હોવાથી,પુનઃસ્થાપક બળ $F$ એ સ્થાનાંતર $x$ ના ઋણ મૂલ્યના સમપ્રમાણમાં છે,એટલે કે $F \propto -x$.
$5$. આ સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ માટેની વ્યાખ્યાયિત શરત છે. આમ,આ ગતિ $\omega = \sqrt{\frac{g}{l}}$ કોણીય આવૃત્તિ સાથેની સરળ આવર્ત ગતિ છે.

Explore More

Similar Questions

એક સાદા લોલકનો ગોળો હવામાં $T$ આવર્તકાળ સાથે અને પાણીમાં $T_1$ આવર્તકાળ સાથે $SHM$ કરે છે. $T$ અને $T_1$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે? (પાણીના ઘર્ષણને અવગણો,ગોળાના દ્રવ્યની ઘનતા $\frac{9}{8} \times 10^3 \ kg/m^3$ છે,પાણીની ઘનતા $1 \ g/cc$ છે)

$1 \ m$ લંબાઈ અને $100 \ g$ દળનો ગોળો ધરાવતું એક સાદું લોલક એક કારમાં લટકાવેલું છે, જે $100 \ m$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર માર્ગ પર $10 \ m/s$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરે છે. જો લોલક તેની સંતુલન સ્થિતિની આસપાસ ત્રિજ્યાવર્તી દિશામાં નાના દોલનો કરે, તો તેનો આવર્તકાળ $T = 2\pi / \alpha^{1/4}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $\alpha$ નું મૂલ્ય શોધો. ($g = 10 \ m/s^2$ લો)

જો વાતાવરણીય તાપમાનમાં વધારાને કારણે ઘડિયાળના લોલકની લંબાઈમાં $0.2 \%$ નો વધારો થાય,તો ઘડિયાળમાં પ્રતિ દિવસ થતો સમયનો વ્યય ........... $s$ છે.

એક સાદું લોલક $\theta$ કોણીય કંપવિસ્તાર સાથે દોલન કરે છે. જો દોરીમાં મહત્તમ તણાવ એ ન્યૂનતમ તણાવ કરતાં બમણું હોય, તો $\theta$ કેટલું હશે?

એક સાદું લોલક,જે લિફ્ટની છત પરથી લટકાવેલું છે,તેનો દોલનનો આવર્તકાળ $T$ છે,જ્યારે લિફ્ટ સ્થિર હોય. જો લિફ્ટ $a = 3g$ ના પ્રવેગ સાથે ઉપરની તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે,તો નવો આવર્તકાળ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo