પ્રિઝમ માટે $\delta = i + e - A$ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $A$ ખૂણાવાળો એક પ્રિઝમ $ABC$ છે. એક એકવર્ણી પ્રકાશનું કિરણ $PQ$, પ્રિઝમની સપાટી $AB$ પર $i$ આપાતકોણે આપાત થાય છે.
બિંદુ $Q$ પર, કિરણનું વક્રીભવન થાય છે અને તે પ્રિઝમની અંદર $QR$ માર્ગે ગતિ કરે છે, જે સપાટી $AB$ અને $AC$ પર અનુક્રમે $r_1$ અને $r_2$ વક્રીભવનકોણ બનાવે છે.
આ કિરણ સપાટી $AC$ પરના બિંદુ $R$ માંથી $e$ નિર્ગમનકોણે બહાર આવે છે.
ધારો કે આપાત કિરણ $PQ$ ને આગળની તરફ અને નિર્ગમન કિરણ $RS$ ને પાછળની તરફ લંબાવતા તે બિંદુ $M$ પર મળે છે. આ બે કિરણો વચ્ચેના ખૂણાને વિચલનકોણ $\delta$ કહે છે.
$\triangle MQR$ માં, બહિષ્કોણ $\delta = \angle MQR + \angle MRQ$.
અહીં $\angle MQR = i - r_1$ અને $\angle MRQ = e - r_2$ હોવાથી, $\delta = (i - r_1) + (e - r_2) = (i + e) - (r_1 + r_2)$ મળે છે.
ચતુષ્કોણ $AQNR$ માં ($N$ એ $Q$ અને $R$ પરના લંબનું છેદબિંદુ છે), $\angle A + \angle QNR = 180^{\circ}$. વળી, $\triangle QNR$ માં, $r_1 + r_2 + \angle QNR = 180^{\circ}$.
આ બંનેની સરખામણી કરતા, આપણને $A = r_1 + r_2$ મળે છે.
આ કિંમત વિચલનકોણના સમીકરણમાં મૂકતા, $\delta = i + e - A$ સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક $\mu = 1.5$ છે. જો લઘુત્તમ વિચલનકોણ એ આપાતકોણ જેટલો હોય,તો પ્રિઝમકોણ $A$ નું મૂલ્ય શોધો. (આપેલ છે: $\cos 41^o = 0.75$)

Difficult
View Solution

$60^\circ$ પ્રિઝમ કોણ અને $\mu = \sqrt{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રિઝમ માટે ન્યૂનત્તમ વિચલન કોણ .......... $^\circ$ છે.

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, જ્યારે આપાત કિરણ પ્રિઝમના પાયાને સમાંતર હોય, ત્યારે નિર્ગમન કિરણ બીજી સપાટી પરથી ઘસાઈને (grazing) બહાર નીકળે છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ હોય, તો પ્રિઝમનો ખૂણો $\theta$ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

કાચના પ્રિઝમની એક સપાટી પર ચાંદીનો ઢોળ ચડાવેલો છે. પ્રકાશનું એક કિરણ બીજી સપાટી પર $45^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. વક્રીભવન પામ્યા પછી,તે ચાંદીવાળી સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે અને ત્યારબાદ તે જ માર્ગે પાછું ફરે છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનકારક ખૂણો $30^{\circ}$ છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

પ્રકાશનું એક કિરણ $5/3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા $30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ પ્રિઝમની એક સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય છે,જે $4/3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીમાં ડૂબેલું છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo