ગતિશીલ અવલોકનકાર અને સ્થિર ઉદગમ દ્વારા અવલોકિત આવૃત્તિનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે અવલોકનકાર $v_{0}$ વેગ સાથે સ્થિર ઉદગમ તરફ ગતિ કરે છે,ત્યારે આપણે ગતિશીલ અવલોકનકારના સંદર્ભ ફ્રેમમાં પરિસ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ. આ ફ્રેમમાં,ઉદગમ અને માધ્યમ $v_{0}$ ઝડપે અવલોકનકારની નજીક આવે છે,અને જે ઝડપે તરંગના શૃંગો અવલોકનકાર પાસે પહોંચે છે તે $v + v_{0}$ છે.
પ્રથમ અને $(n+1)^{\text{th}}$ શૃંગના આગમન વચ્ચેનો સમયગાળો નીચે મુજબ છે:
$t_{n+1} - t_{n} = n T_{0} - \frac{n v_{0} T_{0}}{v + v_{0}}$
અવલોકનકાર તરંગનો આવર્તકાળ નીચે મુજબ માપે છે:
$T = \frac{t_{n+1} - t_{1}}{n} = T_{0} \left( 1 - \frac{v_{0}}{v + v_{0}} \right) = T_{0} \left( \frac{v}{v + v_{0}} \right)$
આવૃત્તિ $\nu = \frac{1}{T}$ અને મૂળ આવૃત્તિ $\nu_{0} = \frac{1}{T_{0}}$ હોવાથી,અવલોકિત આવૃત્તિ:
$\nu = \nu_{0} \left( \frac{v + v_{0}}{v} \right) = \nu_{0} \left( 1 + \frac{v_{0}}{v} \right)$
જ્યારે અવલોકનકાર સ્થિર ઉદગમથી દૂર જાય છે,ત્યારે આપણે સમીકરણમાં $v_{0}$ ની જગ્યાએ $-v_{0}$ મૂકીએ છીએ:
$\nu = \nu_{0} \left( 1 - \frac{v_{0}}{v} \right)$

Explore More

Similar Questions

એક ડિટેક્ટરને $f_0 = 10^3 \, Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતા ધ્વનિના સ્ત્રોત પર સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. ડિટેક્ટર દ્વારા સમય $t$ પર અવલોકન કરાયેલ આવૃત્તિ આલેખમાં દર્શાવેલ છે. જો $g = 10 \, m/s^2$ હોય,તો હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $m/s$ માં શોધો.

એક રોકેટ $200\; m s^{-1}$ ની ઝડપે સ્થિર લક્ષ્ય તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે. ગતિ કરતી વખતે, તે $1000\; Hz$ આવૃત્તિનું તરંગ ઉત્સર્જિત કરે છે. લક્ષ્ય સુધી પહોંચતા અવાજનો કેટલોક ભાગ પડઘા તરીકે રોકેટ તરફ પાછો પરાવર્તિત થાય છે. ગણતરી કરો:
$(1)$ લક્ષ્ય દ્વારા અનુભવાતી અવાજની આવૃત્તિ અને
$(2)$ રોકેટ દ્વારા અનુભવાતી પડઘાની આવૃત્તિ.

એક એન્જિન $50\, ms^{-1}$ ના વેગ સાથે દીવાલ તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે અને $1.2\, kHz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $350\, ms^{-1}$ છે. દીવાલ પરથી પરાવર્તન પામ્યા પછી એન્જિનના ડ્રાઈવર દ્વારા સંભળાતી અવાજની આવૃત્તિ ..... $kHz$ છે.

Difficult
View Solution

$1800\,Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતા ધ્વનિના ઉદગમ $A$ ને જમીન તરફ $v$ જેટલી અંતિમ ઝડપથી નીચે ફેંકવામાં આવે છે. ઉદગમની બરાબર નીચે જમીન પર રહેલા અવલોકનકાર $B$ ને $2150\,Hz$ આવૃત્તિના તરંગો મળે છે. ઉદગમ $A$ ને જમીન પરથી પરાવર્તિત થઈને આવતા તરંગોની આવૃત્તિ આશરે ..... $Hz$ હશે (ધ્વનિની ઝડપ $= 343\,m/s$)

એક પરાવર્તક (reflector) સ્થિર ધ્વનિના ઉદગમ તરફ $20 \,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. જો ઉદગમ $160 \,Hz$ ના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરતું હોય, તો પરાવર્તિત તરંગની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340 \,m/s$ છે).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo