સમાન બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકેલા વિદ્યુત ડાયપોલ પર લાગતા ટોર્કનું સૂત્ર મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $\vec{p}$ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવતો એક કાયમી ડાયપોલ સમાન બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ માં મૂકેલો છે.
ધન વિદ્યુતભાર $+q$ પર લાગતું બળ $q\vec{E}$ છે અને ઋણ વિદ્યુતભાર $-q$ પર લાગતું બળ $-q\vec{E}$ છે. વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ સમાન હોવાથી ડાયપોલ પરનું કુલ બળ શૂન્ય થાય છે.
જોકે,બંને વિદ્યુતભારો વચ્ચે $2a$ જેટલું અંતર હોવાથી,આ બળો અલગ-અલગ બિંદુઓ પર લાગે છે,જેના પરિણામે ડાયપોલ પર ટોર્ક ઉદભવે છે.
જ્યારે કુલ બળ શૂન્ય હોય,ત્યારે ટોર્ક (બળયુગ્મ) ઉગમબિંદુથી સ્વતંત્ર હોય છે.
ટોર્કનું મૂલ્ય = (દરેક બળનું મૂલ્ય) $\times$ (બંને બળો વચ્ચેનું લંબ અંતર)
$= qE \times (2a \sin \theta)$
$= (2qa) E \sin \theta$
ડાયપોલ મોમેન્ટ $p = 2qa$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\tau = pE \sin \theta$
સદિશ સ્વરૂપમાં,ટોર્ક નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$\vec{\tau} = \vec{p} \times \vec{E}$
આ ટોર્ક ડાયપોલને વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ ની દિશામાં ગોઠવવાનો પ્રયત્ન કરશે. જ્યારે $\vec{p}$ એ $\vec{E}$ ની દિશામાં હોય,ત્યારે ટોર્ક શૂન્ય થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$0.01\,C$ ના મૂલ્યના બે વિદ્યુતભારો એકબીજાથી $0.4\,mm$ ના અંતરે રહેલા છે અને તે એક વિદ્યુત ડાયપોલ બનાવે છે. જો આ ડાયપોલને $10\,dyne/C$ ના સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ માં $\vec{E}$ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે મૂકવામાં આવે,તો ડાયપોલ પર લાગતા ટોર્કનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

સમાન મૂલ્ય અને વિરુદ્ધ ચિહ્ન ધરાવતા બે બિંદુવત વિદ્યુતભારોને બિંદુ $A$ અને $B$ પર સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે. આ બે વિદ્યુતભારોને કારણે ઉદ્ભવતા સ્થિત વિદ્યુત બળ દ્વારા ત્રીજા નાના બિંદુવત વિદ્યુતભારને બિંદુ $P$ પર સંતુલિત કરવાનો છે. બિંદુ $P$

એક વિદ્યુત ડાયપોલને ઉગમબિંદુ $O$ પર $x$-અક્ષ પર મૂકવામાં આવે છે. એક બિંદુ $P$ આ ઉગમબિંદુથી $20 \, cm$ ના અંતરે છે,જેથી $OP$ એ $x$-અક્ષ સાથે $\frac{\pi}{3}$ નો ખૂણો બનાવે છે. જો $P$ પરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર $x$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે,તો $\theta$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

ત્રણ સમાન ડાયપોલ નીચે દર્શાવ્યા મુજબ ગોઠવેલા છે. $P$ બિંદુએ પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર કેટલું હશે? $\left( {k = \frac{1}{{4\pi {\varepsilon _0}}}} \right)$

ડાયપોલની અક્ષ પરના બિંદુએ ડાયપોલ દ્વારા ઉદ્ભવતા વિદ્યુતક્ષેત્રનું સમીકરણ લખો. $\left( r >> a \right)$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo