ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ પાણી સાથે હિંસક રીતે પ્રતિક્રિયા આપીને આગ ઉત્પન્ન કરે છે તે જાણીતું છે. શું આ કિસ્સામાં જાણીતા અગ્નિશામક $CO_2$ નો ઉપયોગ કરી શકાય? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ (જેમ કે $NaH, LiH$) પાણી સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને બેઝ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.
પ્રતિક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ:
$MH_{(s)} + H_2O_{(l)} \to MOH_{(aq)} + H_{2(g)}$
આ પ્રતિક્રિયા હિંસક છે અને આગ ઉત્પન્ન કરે છે.
$CO_2$ એક જાણીતું અગ્નિશામક છે કારણ કે તે હવા કરતા ભારે છે અને ધાબળાની જેમ કામ કરે છે,જે આગને ડાયોક્સિજન $(O_2)$ નો પુરવઠો કાપી નાખે છે.
જો કે,ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ દ્વારા લાગેલી આગને ઓલવવા માટે $CO_2$ નો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. કારણ કે ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે અને તે $CO_2$ નું રિડક્શન કરીને કાર્બન (કાજળ) અને ધાતુના કાર્બોનેટ/ઓક્સાઇડમાં ફેરવી શકે છે,જે પ્રતિક્રિયાને વધુ વેગ આપી શકે છે અથવા વિસ્ફોટનું કારણ બની શકે છે.
$2MH + CO_2 \to M_2CO_3 + H_2$ (અથવા સમાન રિડક્શન નીપજો).
તેથી,$CO_2$ નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ નહીં.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રક્રિયામાં વપરાતા ઉદ્દીપક $(A)$ ને ઓળખો:
$CO + H_2O \rightleftharpoons CO_2 + H_2$

$H_2$ ના ભૌતિક ગુણધર્મો લખો.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $(A)$: પ્રોટીયમ અને ડ્યુટેરિયમ તેમની પ્રતિક્રિયાઓના દરમાં અલગ પડે છે.
કારણ $(R)$: તેઓ બંધ વિયોજનની અલગ એન્થાલ્પી ધરાવે છે.
સાચો જવાબ છે:

કાર્બોજન એટલે શું?

$H_2$ અને $D_2$ માટે નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ સમાન મૂલ્ય ધરાવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo