સિદક જ્યારે સુપર માર્કેટમાં ગઈ ત્યારે તેણે સ્ટોલ પર પીળા,લીલા અને લાલ રંગના કેપ્સિકમ જોઈને આશ્ચર્ય અનુભવ્યું. કેપ્સિકમની ગુણવત્તા અને જથ્થામાં આ એક મોટો ફેરફાર હતો.
$(a)$ આ ફેરફાર શેના કારણે છે?
$(b)$ આવા પાકનું ઉત્પાદન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અને પુષ્પસર્જન કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ વનસ્પતિઓ માટે કુલ . . . . . . પોષકતત્વો આવશ્યક છે.
$(b)$ હવા દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . અને . . . . . . પૂરા પાડવામાં આવે છે.
$(c)$ પાણી દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . પૂરું પાડવામાં આવે છે.
$(d)$ જમીન વનસ્પતિઓને . . . . . . પોષકતત્વો પૂરા પાડે છે.
$(e)$ . . . . . . પોષકતત્વો મોટી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.
$(f)$ વનસ્પતિઓ માટે . . . . . . પોષકતત્વો ઓછી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.

ખેડૂત $X$ એ એક જ ખેતરમાં એકસાથે નિશ્ચિત હારની ભાતમાં સોયાબીન $+$ મકાઈ $+$ ચોળી વાવ્યા. ખેડૂત $Y$ એ એક જ જમીનના ટુકડા પર એક ઋતુમાં અનાજ અને બીજી ઋતુમાં કઠોળના પાકને પૂર્વ-આયોજિત ક્રમમાં વાવ્યા. $(a)$ ખેડૂત $X$ અને $Y$ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી પાક પદ્ધતિઓના નામ આપો. $(b)$ ખેડૂત $X$ અને $Y$ દ્વારા અનુસરવામાં આવતી વિવિધ પાક પદ્ધતિઓના બે ફાયદા જણાવો.

આંતરપાક (Intercropping) અને મિશ્ર પાક (Mixed cropping) વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો. મિશ્ર પાક કરતા આંતરપાકના કોઈપણ બે ફાયદા જણાવો.

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ તુવેર એ . . . . . . નો સારો સ્ત્રોત છે.
$(b)$ બરસીમ એ એક મહત્વનો . . . . . . પાક છે.
$(c)$ ચોમાસાની ઋતુમાં ઉગાડવામાં આવતા પાકને . . . . . . પાક કહેવામાં આવે છે.
$(d)$ . . . . . . વિટામિન્સથી ભરપૂર હોય છે.
$(e)$ . . . . . . પાક શિયાળાની ઋતુમાં ઉગે છે.