વિધાન-$1$ : $I_2 \rightarrow IO_3^- + I^-$; આ એક અસમાનતા (disproportionation) પ્રક્રિયા છે.
વિધાન-$2$ : $I$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ થી $+7$ સુધી બદલાઈ શકે છે.

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાઓ વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયાઓ છે?
$(A)$ $Cl_2 + 2 NaOH \rightarrow NaCl + NaOCl + H_2O$
$(B)$ $2 H_2O_2 \rightarrow 2 H_2O + O_2$
$(C)$ $2 KMnO_4 \rightarrow K_2MnO_4 + MnO_2 + O_2$
$(D)$ $3 MnO_4^{2-} + 4 H^+ \rightarrow 2 MnO_4^- + MnO_2 + 2 H_2O$

નાઈટ્રસ એસિડનું અસમાનુપાતીકરણ (disproportionation) થઈને પાણી,$HNO_3$ અને $X$ બને છે. બીજી પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ નાઈટ્રાઈટની $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા થઈને $NaHSO_4, HNO_3$,પાણી અને $Y$ બને છે. $X$ અને $Y$ અનુક્રમે શું છે?

$Cl_2 + OH^{-} \to ClO^{-} + Cl^{-}$ પ્રક્રિયા માટે નીચેના વિધાનો માટે $T$ (True) અને $F$ (False) નો સાચો ક્રમ પસંદ કરો:
$(1)$ આપેલી પ્રક્રિયા બેઝિક માધ્યમમાં થાય છે.
$(2)$ $Cl_2$ નું ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન બંને થાય છે.
$(3)$ આ પ્રક્રિયા વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા છે.
$(4)$ $ClO^{-}$ માં $Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.

નીચેનામાંથી કુલ કેટલી સ્પીસીઝ વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા અનુભવી શકે છે . . . . . . .
$H_2O_2$,$ClO_3^{-}$,$P_4$,$Cl_2$,$Ag$,$Cu^{+}$,$F_2$,$NO_2$,$K^{+}$

આપેલી પ્રક્રિયાઓમાંથી અસમાનુપાતી (disproportionation) પ્રક્રિયા ઓળખો:
$(i) \ Cl_{2(g)} + 2KI_{(aq)} \longrightarrow 2KCl_{(aq)} + I_{2(s)}$
$(ii) \ Cl_{2(g)} + 2OH^{-}_{(aq)} \longrightarrow ClO^{-}_{(aq)} + Cl^{-}_{(aq)} + H_2O_{(l)}$
$(iii) \ Mg_{(s)} + 2HCl_{(aq)} \longrightarrow MgCl_{2(aq)} + H_{2(g)}$
$(iv) \ 2H_2O_{2(aq)} \longrightarrow 2H_2O_{(l)} + O_{2(g)}$