આકૃતિમાં $M$ દળ અને $L$ પાયા ધરાવતી સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણાકાર પ્લેટ દર્શાવેલ છે. શિરોબિંદુ પાસેનો ખૂણો $90^o$ છે. શિરોબિંદુ ઉગમબિંદુ પર છે અને પાયો $X$-અક્ષને સમાંતર છે. $y$-અક્ષને અનુલક્ષીને પ્લેટની જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે?

નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
વિધાન $(A)$: જ્યારે પરિભ્રમણની ધરી પદાર્થના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે ત્યારે દ્રઢ પદાર્થની જડત્વની ચાકમાત્રા અન્ય કોઈપણ સમાંતર ધરીની તુલનામાં તેના લઘુત્તમ મૂલ્ય સુધી ઘટે છે.
કારણ $(R)$: સમાન ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં દ્રઢ પદાર્થનું વજન હંમેશા તેના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રમાંથી કાર્ય કરે છે.
આ વિધાનોમાંથી:

$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર વાયરની તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા ....... છે.

આકૃતિમાં અનુક્રમે $R$ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી બે નક્કર તક્તિઓ દર્શાવેલ છે. જો બંને માટે એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ દળ સમાન હોય,તો મોટી તક્તિની અક્ષ $AB$ (જે તક્તિના સમતલને લંબ છે અને તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે) ને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $(MI)$ અને નાની તક્તિની તેના સમતલમાં રહેલા વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રાનો ગુણોત્તર શું થશે? આપેલ છે કે $M$ એ મોટી તક્તિનું દળ છે.

એક ધાતુનો નક્કર ગોળો તેના વ્યાસને પરિભ્રમણની ધરી તરીકે લઈને ફરે છે. જો તાપમાનમાં $200^{\circ} C$ નો વધારો કરવામાં આવે, તો તેની જડત્વની ચાકમાત્રામાં થતો ટકાવારી વધારો કેટલો હશે ($\%$ માં)? (ધાતુનો રેખીય પ્રસરણાંક $= 10^{-5} /^{\circ} C$)

ચાર સમાન બિંદુવત દળ (દરેકનું દળ $m$) ને તકતીના પરિઘ પર મૂકેલા છે. આ તકતીનું દળ $M$ અને ત્રિજ્યા $R$ છે. કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થતી અને તકતીના સમતલને લંબ અક્ષ પર જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે?