પ્રક્રિયાના ગતિકીય અભ્યાસ દરમિયાન નીચેના પરિણામો પ્રાપ્ત થયા છે:
$2 A + B \rightarrow C + D$
પ્રયોગ $[A] / mol \, L^{-1}$ $[B] / mol \, L^{-1}$ $D$ ના નિર્માણનો પ્રારંભિક દર $/ mol \, L^{-1} \, min^{-1}$
$I$ $0.1$ $0.1$ $6.0 \times 10^{-3}$
$II$ $0.3$ $0.2$ $7.2 \times 10^{-2}$
$III$ $0.3$ $0.4$ $2.88 \times 10^{-1}$
$IV$ $0.4$ $0.1$ $2.40 \times 10^{-2}$

પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ અને વેગ અચળાંક નક્કી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $A$ ની સાપેક્ષમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ $x$ છે અને $B$ ની સાપેક્ષમાં $y$ છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ આ મુજબ છે:
વેગ $= k [A]^x [B]^y$
પ્રાયોગિક માહિતી મુજબ:
$6.0 \times 10^{-3} = k [0.1]^x [0.1]^y$ $(i)$
$7.2 \times 10^{-2} = k [0.3]^x [0.2]^y$ $(ii)$
$2.88 \times 10^{-1} = k [0.3]^x [0.4]^y$ $(iii)$
$2.40 \times 10^{-2} = k [0.4]^x [0.1]^y$ $(iv)$
સમીકરણ $(iv)$ ને $(i)$ વડે ભાગતા:
$\frac{2.40 \times 10^{-2}}{6.0 \times 10^{-3}} = \frac{k [0.4]^x [0.1]^y}{k [0.1]^x [0.1]^y}$
$4 = (\frac{0.4}{0.1})^x$ $\Rightarrow 4 = 4^x$ $\Rightarrow x = 1$
સમીકરણ $(iii)$ ને $(ii)$ વડે ભાગતા:
$\frac{2.88 \times 10^{-1}}{7.2 \times 10^{-2}} = \frac{k [0.3]^x [0.4]^y}{k [0.3]^x [0.2]^y}$
$4 = (\frac{0.4}{0.2})^y$ $\Rightarrow 4 = 2^y$ $\Rightarrow 2^2 = 2^y$ $\Rightarrow y = 2$
આમ,વેગ નિયમ છે: વેગ $= k [A] [B]^2$
પ્રયોગ $I$ નો ઉપયોગ કરીને વેગ અચળાંક $k$ ની ગણતરી:
$k = \frac{6.0 \times 10^{-3}}{(0.1) (0.1)^2} = 6.0 \, L^2 \, mol^{-2} \, min^{-1}$

Explore More

Similar Questions

પ્રક્રિયા $2A + B \rightarrow \text{product}$ માટે,જ્યારે $[A] = 0.3 \ mol \ dm^{-3}$ અને $[B] = 0.05 \ mol \ dm^{-3}$ હોય ત્યારે પ્રક્રિયાનો દર $15 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3} \ sec^{-1}$ છે. જો પ્રક્રિયા બંને પ્રક્રિયકોના સંદર્ભમાં પ્રથમ ક્રમની હોય,તો વેગ અચળાંકનું મૂલ્ય શું હશે?

પ્રક્રિયા $A + 2B \to C$ માટે,વેગ $R = k[A][B]^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,તો પ્રક્રિયાનો ક્રમ કેટલો છે?

$A$ અને $B$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા માટે નીચે મુજબનો ડેટા આપવામાં આવ્યો છે:
$S.NO.$$[A] \ mol \ L^{-1}$$[B] \ mol \ L^{-1}$$Rate \ mol \ L^{-1} \ sec^{-1}$
$I$$1 \times 10^{-2}$$2 \times 10^{-2}$$2 \times 10^{-4}$
$II$$2 \times 10^{-2}$$2 \times 10^{-2}$$4 \times 10^{-4}$
$III$$2 \times 10^{-2}$$4 \times 10^{-2}$$8 \times 10^{-4}$

નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(a)$ પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $1 \ mol^{-1} \ L \ sec^{-1}$ છે.
$(b)$ પ્રક્રિયાનો વેગ નિયમ $k[A][B]$ છે.
$(c)$ બંને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા બમણી કરવાથી પ્રક્રિયાનો વેગ ચાર ગણો વધે છે.

Difficult
View Solution

સુક્રોઝનું ઇન્વર્ઝન (Inversion) એ કયા પ્રકારની પ્રક્રિયા છે?

$2 \ NO + 2 \ H_2 \rightarrow N_2 + 2 \ H_2O$
ઉપરની પ્રક્રિયાનો અભ્યાસ $800^{\circ} C$ તાપમાને કરવામાં આવ્યો છે. સંબંધિત માહિતી નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલી છે.
પ્રક્રિયા ક્રમ નંબર $H_2$ નું પ્રારંભિક દબાણ / $kPa$ $NO$ નું પ્રારંભિક દબાણ / $kPa$ પ્રારંભિક દર $(-\frac{dp}{dt}) / (kPa \ s^{-1})$
$1$ $65.6$ $40.0$ $0.135$
$2$ $65.6$ $20.1$ $0.033$
$3$ $38.6$ $65.6$ $0.214$
$4$ $19.2$ $65.6$ $0.106$

$NO$ ના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ $...........$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo